Karadeniz Bölgesi’nin yerel incir çeşitleri, geleceğe taşınması amacıyla özel bir çalışma kapsamında koruma altına alındı. Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen projede Samsun, Ordu, Giresun, Kastamonu, Sinop ve Artvin’den toplanan incir genotipleri Bafra’da oluşturulan bahçede yetiştiriliyor.
2018 yılında başlatılan çalışmayla birlikte bölgedeki farklı incir türlerinin kaybolmasının önüne geçilmesi hedeflendi. Toplanan materyallerden oluşturulan bahçede yer alan incirler ilk meyvelerini vermeye başlarken, bu genetik kaynakların ekonomik değere dönüştürülmesi için de yeni bir aşamaya geçildi.
Kastamonu’dan toplanan incirler de koruma altında
Enstitü Müdürü İlyas Deligöz, Karadeniz Bölgesi’nden toplanan yerel incirlerin Bafra’daki bahçede muhafaza edildiğini belirtti. Çalışmada 16 farklı genotipin yer aldığını ifade eden Deligöz, bu genotiplerin Samsun, Ordu, Giresun, Kastamonu, Sinop ve Artvin’den toplandığını aktardı.
Projeyle yalnızca mevcut türleri korumak değil, farklı kullanım amaçlarına uygun yeni çeşitler geliştirmek de amaçlanıyor. Böylece hem üreticilerin yeni seçeneklere ulaşması hem de tüketicilere bölgenin yerel özelliklerini taşıyan ürünlerin sunulması hedefleniyor.
Beş yeni çeşit tescile hazırlanıyor
Araştırmalar sonucunda üç incir çeşidinin gelecek ay tescile sunulması planlanıyor. Bunlardan birinin sofralık, birinin reçellik, diğerinin ise hem sofralık hem de reçellik kullanımına uygun olduğu belirtiliyor.
Şubat ayında ise iki farklı sofralık incir çeşidinin daha tescil sürecine dahil edilmesi öngörülüyor. Tescil işlemlerinin tamamlanmasının ardından bu çeşitlerin fidan üretimine geçilmesi ve üreticilerle buluşturulması hedefleniyor.
İklim değişikliği yerel türleri tehdit ediyor
Yürütülen çalışmanın önemini artıran başlıklardan biri de iklim değişikliği. Küresel ısınma ve değişen iklim koşulları, bazı yerel bitki genotiplerinin zaman içerisinde kaybolmasına yol açabiliyor.
Bu nedenle yalnızca incirlerde değil, farklı meyve türleri ve sebze tohumlarında da benzer koruma çalışmaları gerçekleştiriliyor. Amaç, yerel genetik kaynakları kayıt altında tutmak, kaybolmalarını önlemek ve uygun olan türleri yeniden üretime kazandırmak.
Kastamonu’dan toplanan incir genotiplerinin de yer aldığı çalışma, bölgenin tarımsal mirasının korunması açısından uzun vadeli önem taşıyor.
