Türkiye’de emeklilik dönemine yönelik uzun vadeli tasarruf arayışı, Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki (BES) büyümeyi hızlandırdı. Yıllar önce sisteme girerek düzenli katkı payı ödeyen ve emeklilik şartlarını tamamlayan katılımcılar, birikimlerini SGK aylıklarına ek gelir sağlayacak şekilde kullanmaya başladı.
BES’ten emekli olanların sayısı 487 bin 118 kişiye ulaşırken, sistemdeki toplam fon büyüklüğü de 2,4 trilyon liranın üzerine çıktı. Emeklilik Gözetim Merkezinin 7 Temmuz 2026 tarihli verilerinde gönüllü BES ile Otomatik Katılım Sistemi’nin toplam fon büyüklüğü 2,45 trilyon lira, toplam katılımcı sayısı ise 18,11 milyon kişi olarak yer alıyor.
Emeklilik için 10 yıl ve 56 yaş şartı bulunuyor
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde emeklilik hakkı kazanabilmek için kişinin sistemde en az 10 yıl kalması ve 56 yaşını tamamlaması gerekiyor. Bu şartları yerine getiren katılımcılar, birikimlerini toplu para şeklinde alabileceği gibi belirli bir süre boyunca düzenli ödeme seçeneğini de değerlendirebiliyor.
Bu nedenle kamuoyunda “ikinci emekli maaşı” olarak tanımlanan ödeme, herkese aynı tutarda bağlanan sabit bir aylık niteliği taşımıyor. Katılımcının yıllar boyunca yatırdığı katkı payı, devlet katkısı, fonların getirisi ve tercih edilen ödeme süresi alınacak tutarı doğrudan etkiliyor.
Sigortacılık Eğitmeni Enver Şişeci, sistemden emeklilik hakkı kazananlara ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“10 yıl önce Bireysel Emeklilik Sistemi'ne girmiş ve katkı payı ödemiş, 56 yaşını doldurmuş vatandaşlarımız artık bugün SGK emekli maaşlarına ek olarak ikinci emekli maaşlarını almaya başladılar.”
3 milyon liralık birikim ne kadar ödeme sağlayabilir?
BES’te alınabilecek düzenli ödemenin hesaplanmasında en önemli unsur, emeklilik tarihinde oluşan toplam birikim oluyor. Birikimin ne kadar süreyle ödeneceği ve paranın ödeme döneminde nasıl değerlendirileceği de aylık tutarı değiştirebiliyor.
Enver Şişeci, 3 milyon lirayı aşan birikim üzerinden verdiği örnekte şu ifadeleri kullandı:
“Örneğin sistemde 3 milyon lirayı aşan bir rakamınız var. 10 yıl maaş almak isterseniz 30 bin liranın biraz üzerinde bir emeklilik maaşı bağlanır. Tabii burada önemli olan katkı payının hangi fonlarda olduğu.”
Bu hesaplama örnek bir senaryoyu ifade ediyor. Gerçek ödeme tutarı, her katılımcının sözleşmesine, fon dağılımına, birikimine ve seçtiği gelir planına göre farklılık gösterebiliyor. Uzun vadede fonların performansı, yatırılan katkı payı kadar önemli bir unsur hâline geliyor.
Çocuklar adına oluşturulan birikim 100 milyarı geçti
BES’teki büyüme yalnızca emeklilik yaşına yaklaşan katılımcılarla sınırlı kalmadı. Ailelerin çocukları adına açtığı bireysel emeklilik hesaplarındaki fon büyüklüğü de 2026’nın ilk yarısında 100 milyar 713 milyon liraya ulaştı.
Çocuklar adına yapılan katılımlarda sıfır yaş grubunun öne çıkması, ailelerin tasarrufa doğumla birlikte başladığını gösteriyor. Uzun bir yatırım süresi sunması nedeniyle erken yaşta açılan hesaplar, katkı paylarının yıllar boyunca fonlarda değerlendirilmesine imkân tanıyor.
Şişeci, ailelerin bu eğilimini, “Aileler çocukları doğar doğmaz onların geleceğine tasarruf ettirmek için Bireysel Emeklilik Sistemi'ne dahil ediyorlar” sözleriyle anlattı.
BES’te katılımcı ve fon büyüklüğünün artması, sistemin yalnızca emeklilik dönemine yönelik birikim aracı olmaktan çıkarak çocukların geleceği için de uzun vadeli bir tasarruf seçeneğine dönüştüğünü gösteriyor.
