Gökyüzü meraklılarının heyecanla beklediği derin parçalı Ay tutulması için geri sayım başladı. 27 Ağustos’u 28 Ağustos’a bağlayan gece gerçekleşecek gök olayı, yarı gölge evreleriyle birlikte 5 saati aşan süresiyle dikkat çekecek.
Tutulmanın en etkileyici bölümünde Ay’ın yaklaşık yüzde 96’sı Dünya’nın karanlık gölgesinde kalacak. Ay’ın tamamı gölgeye girmeyeceği için gök olayı tam değil, derin parçalı Ay tutulması olarak adlandırılacak. Buna rağmen ortaya çıkacak görüntünün tam tutulmaya oldukça yakın olması bekleniyor.
Ay kızıl ve bakır tonlarına bürünecek
Ay, Dünya’nın tam gölge konisi olarak bilinen umbra bölgesine ilerledikçe yüzeyindeki kararma daha belirgin hâle gelecek. Tutulmanın yoğunlaştığı dakikalarda Ay’ın kızıl, turuncu ve bakır tonlarına bürünmesi bekleniyor.
“Kanlı Ay” olarak adlandırılan bu görüntü, Güneş’ten gelen ışığın Dünya atmosferinden geçerken kırılmasıyla oluşuyor. Mavi ışık büyük ölçüde atmosferde dağılırken kırmızı dalga boyları Ay’ın yüzeyine ulaşarak kızıl bir görünüm meydana getiriyor.
NASA’nın hesaplamalarına göre tutulma, evrensel saatle 04.13 civarında en yoğun aşamasına ulaşacak. Ay diskinin yüzde 96,3’lük bölümü Dünya’nın ana gölgesi içinde kalacak. NASA’nın tutulma kayıtlarında olay, derin parçalı Ay tutulması olarak sınıflandırılıyor.
Çıplak gözle güvenle izlenebilecek
Güneş tutulmalarından farklı olarak Ay tutulmasını izlemek için koruyucu gözlük veya özel filtre kullanmak gerekmiyor. Gök olayı, görüş şartlarının uygun olduğu bölgelerde çıplak gözle güvenli biçimde takip edilebilecek.
Ay’ın yüzeyindeki renk değişimlerini ve gölgenin ilerleyişini daha ayrıntılı görmek isteyenler dürbün ya da teleskoptan yararlanabilecek. Gözlem yapacakların şehir ışıklarından uzak, gökyüzünün açık olduğu ve ufuk çizgisinin binalar veya yüksek ağaçlarla kapanmadığı noktaları tercih etmesi öneriliyor.
Amerika kıtasından daha net izlenecek
Tutulmanın tamamı Amerika kıtasının büyük bölümünden takip edilebilecek. Avrupa ve Afrika’daki gözlemciler ise gök olayını Ay’ın batışına yakın saatlerde, bulundukları konuma ve hava şartlarına bağlı olarak kısmen görebilecek.
Derin parçalı Ay tutulması, 12 Ağustos’ta gerçekleşen tam Güneş tutulmasından yaklaşık iki hafta sonra yaşanacak. Peş peşe meydana gelen bu iki önemli gök olayı, ağustos ayını gökyüzü meraklıları açısından unutulmaz bir döneme dönüştürecek.
Türkiye’den görülebilecek mi?
Tutulmanın ilk aşamaları Türkiye’den izlenebilecek. Yarı gölge evresi saat 04.23 civarında başlayacak, belirgin parçalı tutulma ise yaklaşık 05.33’te görülecek. Ancak Ay sabah saatlerinde batacağı için tutulmanın yüzde 96’ya ulaştığı en yoğun bölüm Türkiye’den izlenemeyecek. Gözlem yapmak isteyenlerin batı-güneybatı yönünde ufku açık ve yüksek noktaları tercih etmesi gerekiyor. Saatler şehirlere göre birkaç dakika değişiklik gösterebilir.
