Emekli maaşlarına banka blokesi uygulanıp uygulanamayacağına ilişkin yargıdan milyonlarca emekliyi ilgilendiren önemli bir karar geldi. Kredi borcu nedeniyle maaşına bloke konulan bir emeklinin açtığı davada süreç İstinaf Mahkemesi’ne taşındı. Mahkeme, sözleşmede açık yetki bulunması ve borç tahsilatına ilişkin talimat verilmesi halinde bankaların belirli şartlarda emekli maaşı hesabından kesinti yapabileceğine hükmetti.
Yerel mahkeme emekliyi haklı bulmuştu
Dava süreci, emekli bir vatandaşın kullandığı bireysel kredi nedeniyle maaşından yapılan kesintilerle başladı. Söz konusu borcun 2015 yılında kapatıldığı, ancak 2016 yılında bu kez yetkilisi olduğu şirketin kullandığı ticari kredi gerekçe gösterilerek emekli maaşının tamamına bloke uygulanmaya devam edildiği belirtildi.
Emekli vatandaş, 2018 yılında yaptığı başvurunun ardından kesinti işleminin durdurulduğunu ve maaşının yeniden hesabına yatırılmaya başlandığını ifade etti. Daha sonra konuyu yargıya taşıyan vatandaş, maaşından yasal olarak en fazla dörtte bir oranında kesinti yapılabileceğini savunarak, geçmişte yapılan kesintilerin iadesini talep etti.
Dosyayı inceleyen Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, bilirkişi raporunu da dikkate alarak emekli vatandaşın talebini yerinde buldu. Yerel mahkeme, maaştan yapılan kesintilerin davacıya iade edilmesine karar verdi.
Banka kararı İstinaf’a taşıdı
Yerel mahkemenin kararına itiraz eden banka, dosyayı İstinaf Mahkemesi’ne götürdü. Banka savunmasında, borcun bireysel tüketici kredisinden değil, ticari kredi ilişkisinden kaynaklandığını ileri sürdü.
Banka ayrıca emeklinin imzaladığı sözleşme kapsamında, bankadaki tüm alacakları, mevduat hesapları ve emekli maaşı üzerinde mahsup, takas ve bloke işlemi yapılmasına açık şekilde yetki verdiğini savundu. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılması talep edildi.
İstinaf Mahkemesi’nden emsal nitelikte karar
Dosyayı değerlendiren Adana Bölge Adliye Mahkemesi, emekli maaşının bankadaki hesaba yatırıldığını ve bankanın sözleşme hükümlerine dayanarak bu tutarı kredi borçlarına mahsup ettiğini belirtti.
Mahkeme kararında şu ifadelere yer verildi:
“Müşterinin bankadaki mevduat hesabından ayrıca ihbara gerek olmaksızın mahsup işlemi yapılabileceğinin düzenlendiği, davacının da kredi taksitlerinin emekli maaşı hesabı dahil tüm hesaplarından tahsil edilmesine yönelik talimat verdiğinin görüldüğü anlaşılmıştır.
Hesap hareketleri incelendiğinde kesintilerin bu talimata uygun şekilde yapıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle ticari krediye ilişkin kesintilerin genel kredi sözleşmesine, bireysel krediye ilişkin kesintilerin ise bireysel kredi sözleşmesi hükümlerine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.”
Kredi borcu olan emekliler için yeni dönem
İstinaf Mahkemesi’nin verdiği kararın kesin nitelik taşıdığı belirtildi. Kararla birlikte, emekli maaşlarına bloke uygulanması konusunda sözleşme hükümleri ve verilen talimatların belirleyici olabileceği ortaya çıktı.
Bu kararın, bankalar ile kredi borcu bulunan emekliler arasında yaşanabilecek benzer anlaşmazlıklarda emsal olarak değerlendirilebileceği ifade ediliyor. Özellikle kredi sözleşmelerinde yer alan mahsup, takas ve bloke yetkilerine dikkat edilmesi gerektiği belirtiliyor.
