Tropikal Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklıklarının olağan seviyelerin belirgin biçimde üzerine çıkması, dünya genelinde hava koşullarını etkileyebilecek güçlü bir El Nino ihtimalini yeniden öne çıkardı. Ölçümlerde bazı bölgelerde sıcaklıkların mevsim normallerinin yaklaşık 3,4 derece üzerinde seyretmesi, iklim uzmanlarının yakın takibine girdi.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nin değerlendirmesine göre sonbahar ve kış döneminde çok güçlü bir El Nino yaşanma ihtimali yüzde 90 seviyesinde bulunuyor. 1950’den bu yana kaydedilen en şiddetli El Nino olaylarından birinin yaşanması olasılığının ise yüzde 75 olduğu belirtiliyor.
El Nino dünyayı nasıl etkileyebilir?
El Nino, Ekvator çevresindeki rüzgârların zayıflaması ve Doğu Pasifik’te soğuk suların yüzeye çıkışının azalmasıyla gelişen doğal bir iklim olayı olarak biliniyor.
Ancak etkileri yalnızca Pasifik çevresiyle sınırlı kalmıyor. Güçlü El Nino dönemlerinde dünyanın bazı bölgelerinde uzun süreli kuraklık yaşanabilirken, başka bölgelerde aşırı yağış ve sel riski artabiliyor. Deniz yüzeyindeki sıcaklık artışının küresel ortalama sıcaklıkları da yukarı çekebileceği değerlendiriliyor.
ABD’nin batı kıyılarında kıyı erozyonu riskinin artabileceği, Atlantik’teki kasırga faaliyetlerinin ise farklı bir seyir izleyebileceği tahmin ediliyor.
347 milyondan fazla çocuk riskli bölgelerde yaşıyor
El Nino’nun insani sonuçları da dikkatle izleniyor. UNICEF’in değerlendirmesine göre kuraklık veya aşırı yağıştan etkilenme riski bulunan bölgelerde 347 milyondan fazla çocuk yaşıyor.
Bu bölgelerde suya erişimin zorlaşması, yetersiz beslenme ve bulaşıcı hastalık riskinin artması en önemli kaygılar arasında bulunuyor.
İklim araştırmalarında ayrıca El Nino’nun küresel sıcaklıkları artırması halinde aşırı sıcaklara bağlı sağlık sorunlarının ve can kayıplarının artabileceğine işaret ediliyor. Yaklaşık 451 bin kişinin aşırı sıcaklıklarla bağlantılı nedenlerden yaşamını yitirebileceğine yönelik tahminler de bulunuyor.
Gıda fiyatlarında yeni baskı oluşabilir
El Nino’nun etkileri tarım ve ekonomi cephesinde de hissedilebilir. Kuraklık, aşırı yağış veya sel gibi hava olaylarının üretimi sekteye uğratması halinde pirinç, kahve ve kakao gibi ürünlerde arz sorunları yaşanabileceği değerlendiriliyor.
Bu durum küresel tedarik zincirleri üzerinden gıda fiyatlarına da yansıyabilir. Pasifik’teki olağan dışı ısınmanın deniz yaşamını değiştirebileceği, bazı canlı türlerinin normalde görülmedikleri bölgelere yönelmesine neden olabileceği de belirtiliyor.
El Nino’nun gerçek etkisinin ne ölçüde hissedileceği ise önümüzdeki aylardaki deniz sıcaklıkları ve atmosfer koşullarının seyrine bağlı olacak.
