Türkiye genelinde 1 Temmuz itibarıyla uygulamaya alınan Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi’nde (DOA) yeni bir döneme geçildi. İlk aşamada vatandaşların kullanımına açılan sistem, ikinci aşamayla birlikte otel, restoran ve kafeleri de kapsayacak şekilde genişletildi. DOA logolu içecek ambalajlarının önemli bölümünün tüketildiği işletmelerin, ekim ayı sonuna kadar Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne kayıt yaptırması zorunlu olacak. Belirlenen süre içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmelere mevzuat kapsamında idari işlem uygulanacak.
Sıfır Atık Hareketi’nin önemli uygulamalarından biri olarak hayata geçirilen sistemle alüminyum, plastik ve cam içecek ambalajlarının yeniden ekonomiye kazandırılması hedefleniyor. Vatandaşlar, üzerinde DOA logosu bulunan ambalajları yetkili iade noktalarına teslim ederek her ürün için 1 liralık depozito bedelini geri alabiliyor.
İlk beş günde 7,6 milyon ambalaj toplandı
DOA Sistemi’nin uygulamaya alınmasının ardından kısa sürede geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından açıklanan verilere göre, 1-5 Temmuz tarihleri arasında toplam 7 milyon 600 bin içecek ambalajı geri dönüşüm sistemine dahil edildi.
Aynı dönemde sisteme kayıt yaptıran kullanıcı sayısı ise 1 milyon 300 bini geçti. İlk günlerde ortaya çıkan bu tablo, vatandaşların depozito uygulamasına yoğun ilgi gösterdiğini ortaya koydu.
Otel, restoran ve kafalar sisteme dahil ediliyor
Uygulamanın ikinci aşamasında konaklama ve yeme-içme sektöründe faaliyet gösteren işletmelere yönelik kayıt süreci başladı. Otel, restoran ve kafelerin, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden gerekli bilgileri tamamlaması ve çalışacakları yetkilendirilmiş saha operatörünü belirlemesi gerekiyor.
İşletmelerde biriktirilen DOA logolu ambalajlar, seçilen saha operatörleri tarafından düzenli aralıklarla teslim alınacak. Toplanan ambalajlar doğrulama işlemlerinin ardından geri dönüşüm zincirine aktarılacak.
Bakanlık, söz konusu işletmelerin kayıt sürecini ekim ayının sonuna kadar tamamlaması gerektiğini bildirdi. Süre sonunda sisteme dahil olmayan veya gerekli işlemleri yerine getirmeyen işletmeler hakkında idari yaptırım uygulanacağı açıklandı.
İşletmelere ambalaj başına 20 kuruş ödeme
DOA Sistemi’ne katılan işletmeler, yalnızca çevresel sürece katkı sunmakla kalmayacak, aynı zamanda teşvik ödemesinden de yararlanacak. Geri dönüşüme kazandırılan her DOA logolu ambalaj için işletmelere 20 kuruş ödeme yapılacak.
Ambalajların toplanması, taşınması ve doğrulanmasına ilişkin bütün işlemler dijital altyapı üzerinden takip edilecek. Böylece sisteme giren ambalaj miktarı, toplama süreçleri ve yapılan ödemeler kayıt altına alınarak denetlenebilecek.
Ambalajların yüzde 65’i işletmelerde tüketiliyor
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, geri kazanılması planlanan DOA logolu içecek ambalajlarının yaklaşık yüzde 65’inin otel, restoran ve kafelerde tüketildiğine dikkat çekti.
Bu nedenle işletmelerin sisteme dahil edilmesinin geri dönüşüm hedefleri açısından kritik öneme sahip olduğu belirtiliyor. Öztürk, işletmelere kayıt işlemlerini son tarihe bırakmadan tamamlamaları yönünde çağrıda bulundu.
Yıllık 25 milyar ambalajın geri kazanılması hedefleniyor
DOA Sistemi ile Türkiye’de her yıl piyasaya sunulan yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının yeniden değerlendirilmesi amaçlanıyor. Uygulamanın ekonomiye yıllık yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlaması bekleniyor.
Sistemin ilk döneminde geri kazanım oranının yüzde 50 seviyesine ulaştırılması, iade altyapısının yaygınlaşmasıyla birlikte bu oranın yüzde 80’e çıkarılması hedefleniyor. Uygulamayla çevreye bırakılan ambalaj atıklarının azaltılması, ham madde kullanımının düşürülmesi ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
