Türkiye’de çevre ve geri dönüşüm alanında yeni bir dönem başlıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, 1 Temmuz itibarıyla 81 ilde tam kapsamlı olarak devreye giriyor. Yeni uygulamayla birlikte vatandaşlar boş şişe ve içecek kutularını iade ederek ambalaj başına 1 TL kazanabilecek.
Türkiye Genelinde Yeni Dönem Başlıyor
“Sıfır Atık” projesi kapsamında hayata geçirilen sistemle birlikte “al, kullan, at” dönemi yerini “al, kullan, geri dönüştür” modeline bırakıyor. Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen proje, ülke genelinde 81 il ve 973 ilçede eş zamanlı olarak uygulanacak.
Pilot bölgelerde daha önce 25 kuruş olan depozito iade bedeli, yeni düzenlemeyle birlikte 1 TL’ye yükseltildi.
Hangi Ambalajlar Sisteme Dahil?
Yeni sistemde her atık kabul edilmeyecek. Vatandaşların iade ederek ödeme alabilmesi için ambalajların belirli kriterleri karşılaması gerekiyor.
Buna göre:
- Ambalaj üzerinde DOA logosu ve barkodu bulunacak
- Plastik (PET), cam şişe veya alüminyum kutu olacak
- 0,10 litre ile 3 litre arasında hacme sahip olacak
- Boş, temiz ve ezilmemiş durumda olacak
Süt ürünleri ambalajları ve karton kutular (tetrapak) sistem dışında tutulacak.
Depozito İade Makineleri Nasıl Kullanılacak?
Vatandaşlar, “Depozito İade Makineleri (DİM)” üzerinden işlemlerini kolayca gerçekleştirebilecek. Sistem şu adımlarla çalışacak:
- DOA mobil uygulaması indirilecek
- Üyelik oluşturulacak
- “Depozito İade İşlemi” seçilecek
- QR kod makinede okutulacak
- Uygun ambalajlar makineye yerleştirilecek
- Kazanç dijital cüzdana aktarılacak
Kazanılan Para Nasıl Çekilecek?
Sistemde biriken bakiyeler vatandaşlara farklı yöntemlerle sunulacak:
- IBAN’a banka transferi
- ATM’lerden nakit çekim
- Market ve anlaşmalı noktalarda harcama
Bu sayede hem geri dönüşüm teşvik edilecek hem de vatandaşlara ekonomik katkı sağlanacak.
İade Noktaları Nerelerde Olacak?
Depozito iade noktaları yalnızca makinelerle sınırlı olmayacak. Marketler, bakkallar, alışveriş merkezleri, akaryakıt istasyonları, üniversiteler ve hastaneler de iade merkezi olarak hizmet verecek.
Vatandaşlar en yakın noktayı DOA mobil uygulaması üzerinden harita ile görebilecek.
Çevre İçin Yeni Adım
Uzmanlara göre sistem, çevre kirliliğinin azaltılmasında önemli rol oynayacak ve geri dönüşüm oranlarını ciddi şekilde artıracak. Vatandaşların sisteme katılımının yaygınlaşmasıyla birlikte hem ekonomik hem de çevresel fayda hedefleniyor.
