Akaryakıt fiyatlarını takip eden milyonlarca araç sahibi için 1 Ekim tarihi önem taşıyor. Fiyat artışlarının bir bölümünü ÖTV indirimiyle karşılayan eşel mobil uygulamasının sona ermesi yaklaşırken, benzinde vergi kaynaklı yükseliş ihtimali öne çıkıyor. Mevcut vergi tutarıyla uygulama sonrasında ulaşılması beklenen seviye arasındaki fark, KDV ile birlikte litre başına 12 lira 48 kuruşluk bir hesap ortaya çıkarıyor.
Ancak bu rakamı kesinleşmiş zam olarak okumamak gerekiyor. Hesaplama, ÖTV farkının tamamının pompa fiyatına yansıtılması durumunu esas alıyor. Yeni bir düzenleme yapılması veya fiyatı oluşturan diğer kalemlerin değişmesi halinde sonuç farklılaşabilir.
Fiyat artışını sınırlayan mekanizmada süre doluyor
Eşel mobil sistemi, rafineri fiyatlarındaki yükselişin tüketiciye etkisini azaltmak için vergi tutarından indirim yapılmasına dayanıyor. Böylece maliyet artışının bir bölümü pompaya yansıtılmak yerine ÖTV üzerinden karşılanıyor.
Temmuz ayında yapılan düzenlemeyle, 1 Ağustos-30 Eylül döneminde rafineri fiyatlarındaki artışın yüzde 25’i kadar ÖTV indirimi uygulanması kararlaştırılmıştı. Rafineri fiyatları düştüğünde ise düşüşün tamamı kadar ÖTV artışı yapılması öngörülmüştü.
Belirlenen takvime göre mekanizma, yeni bir karar alınmaması halinde 1 Ekim 2026 itibarıyla sona erecek. Benzinde fiyat beklentilerinin bu tarihe yoğunlaşmasının temel nedeni de bu değişiklik.
12 lira 48 kuruşluk hesap nereden geliyor?
Benzindeki olası artış hesabında, litre başına yaklaşık 4,43 lira düzeyindeki ÖTV’nin 14,83 liraya yükselmesi varsayılıyor. Aradaki 10,40 liralık vergi farkına yüzde 20 KDV eklendiğinde, toplam tutar 12,48 liraya ulaşıyor.
Bu senaryonun ayrıntıları şöyle:
- Mevcut hesaplamada esas alınan ÖTV: 4,43 lira.
- ÖTV’nin yükselmesi beklenen seviye: 14,83 lira.
- İki tutar arasındaki fark: 10,40 lira.
- Vergi farkının KDV’si: 2,08 lira.
- Toplam olası etki: 12,48 lira.
Bu tutar yalnızca vergi değişiminin oluşturabileceği etkiyi gösteriyor. Benzinin nihai litre fiyatı hesaplanırken diğer maliyetlerdeki hareketlerin de dikkate alınması gerekiyor.
Pompaya yansıyacak tutar henüz kesinleşmiş değil
Araç sahiplerinin merak ettiği soru, 1 Ekim’de istasyon tabelalarının ne kadar değişeceği. Bunun yanıtı, uygulanacak ÖTV tutarının yanı sıra uluslararası petrol fiyatları, döviz kuru ve rafineri fiyatlarının seyrine bağlı olacak.
Dolayısıyla “1 Ekim’de benzine kesin olarak 12,48 lira zam gelecek” demek yerine, vergi farkının bütünüyle yansıtıldığı senaryoda bu büyüklükte bir artış oluşabileceğini belirtmek daha doğru.
Motorin ve LPG için ayrı hesap gerekiyor
Benzin üzerinden yapılan hesaplama, motorin ve LPG için aynı tutarda zam beklentisi anlamına gelmiyor. Ürünlerin vergi tutarları ve fiyatlama koşulları farklılık gösteriyor. Motorinde ayrıca kademeli ÖTV düzenlemesi bulunuyor.
Yeni dönemde her akaryakıt türünün fiyatı kendi koşulları içinde şekillenecek. Benzin tarafında ise dikkatler, eşel mobil sonrasında verginin hangi düzeyde uygulanacağına ve bu değişimin pompaya nasıl yansıyacağına çevrilmiş durumda.
