Türkiye’de en sık görülen kanser türleri arasında üçüncü sırada yer alan kolon kanseri, son yıllarda giderek daha genç yaş gruplarında görülmeye başlamasıyla dikkat çekiyor. Uzmanlar, hastalığın çoğu zaman erken evrede belirti vermeden ilerlediğini belirterek düzenli taramaların ve kolonoskopi kontrollerinin hayati önem taşıdığına vurgu yapıyor. Mart ayı ise toplumda bu hastalığa yönelik farkındalık oluşturmak amacıyla “Kolon Kanseri Farkındalık Ayı” olarak anılıyor.
Kolon Kanseri Genç Yaşlarda da Görülüyor
Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Bülent Şengül, kolon kanserinin hem kadınlarda hem de erkeklerde benzer sıklıkta görüldüğünü belirterek geçmişte ileri yaş hastalığı olarak bilinen bu kanser türünün artık daha genç yaşlarda da teşhis edilebildiğini ifade etti. Uzmanlara göre yaşam tarzındaki değişiklikler, beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz yaşam kolon kanseri riskini artıran önemli faktörler arasında yer alıyor.
Sağlıklı Beslenme ve Aktif Yaşam Riski Azaltıyor
Kolon kanserine karşı korunmada yaşam tarzının büyük rol oynadığını vurgulayan uzmanlar, özellikle Akdeniz tipi beslenmenin koruyucu etkisine dikkat çekiyor. Sebze, meyve, zeytinyağı ve lif açısından zengin gıdaların tüketildiği bu beslenme şekli bağırsak sağlığını destekliyor.
Buna karşın kırmızı et ve hayvansal yağ tüketiminin fazla olması, işlenmiş et ürünlerinin sık tüketilmesi kolon kanseri riskini artırabiliyor. Ayrıca sigara ve alkol kullanımı da önemli risk faktörleri arasında bulunuyor. Uzmanlar, fazla kilolardan kurtulmanın ve düzenli egzersiz yapmanın hastalığa yakalanma riskini önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor.
45 Yaş Üstüne Düzenli Kolonoskopi Önerisi
Kolon kanserinin erken tanısında en etkili yöntemlerden biri kolonoskopi olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, 45 yaş ve üzerindeki bireylerin herhangi bir şikayet olmasa bile düzenli aralıklarla kolonoskopi yaptırması gerektiğini belirtiyor. Ailesinde kolon kanseri ya da bazı diğer kanser türleri bulunan kişilerin ise daha erken yaşlarda taramaya başlaması öneriliyor.
Kolon kanserlerinin büyük bölümünün bağırsakta oluşan ve “polip” adı verilen iyi huylu oluşumların zamanla büyüyerek kansere dönüşmesi sonucu geliştiğini belirten uzmanlar, kolonoskopi sırasında bu poliplerin tespit edilip alınabildiğini söylüyor. Bu sayede kanser oluşmadan önce risk ortadan kaldırılabiliyor.
Belirti Vermeden İlerleyebilir
Kolon kanseri genellikle erken evrelerde belirti göstermeden ilerleyebildiği için tarama testlerinin büyük önem taşıdığı ifade ediliyor. Kolonoskopinin yanı sıra gaitada gizli kan testi gibi tarama yöntemleri de hastalığın erken tespit edilmesine yardımcı oluyor.
Uzmanlar, özellikle risk grubunda bulunan kişilerin düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurguluyor.
Makattan Kanama Ciddiye Alınmalı
Kolonoskopi gerektiren durumlar arasında karın ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı, bağırsak alışkanlıklarında değişiklik, demir eksikliği anemisi ve dışkıda kan görülmesi gibi belirtiler yer alıyor. Ayrıca makattan kanama şikayetinin çoğu zaman hemoroid ile ilişkilendirilerek göz ardı edildiği belirtiliyor.
Uzmanlara göre bu yaklaşım, kolon kanserinin geç teşhis edilmesine neden olabiliyor. Daha önce hemoroid tanısı konmuş olsa bile makattan kanama durumunda mutlaka bir uzmana başvurulması ve gerekli incelemelerin yapılması gerekiyor.
Erken Tanı Hayat Kurtarıyor
Kolon kanseri erken evrede tespit edildiğinde tedavi başarı oranı oldukça yüksek olan bir hastalık olarak biliniyor. Bu nedenle uzmanlar, özellikle risk grubundaki bireylerin düzenli tarama testlerini yaptırmasının ve şikayet oluşmasını beklemeden doktora başvurmasının büyük önem taşıdığını ifade ediyor.
Toplumda farkındalığın artması, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi ve düzenli sağlık kontrolleri sayesinde kolon kanserine karşı etkili bir mücadele yürütülebileceği vurgulanıyor.
