Kastamonu’nun köklü eğitim kurumlarından Abdurrahmanpaşa Lisesi, 141 yıllık geçmişiyle Türkiye’nin eğitim tarihinde önemli bir yere sahip olmayı sürdürüyor. Anadolu’da kurulan ilk devlet lisesi olma özelliğini taşıyan tarihi okul, 1885 yılından bu yana kesintisiz eğitim faaliyetlerine devam ediyor.
Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinden Cumhuriyet yıllarına, oradan günümüze kadar uzanan geçmişiyle dikkat çeken lise, yalnızca eğitim verdiği öğrencilerle değil, ülkenin yakın tarihine tanıklık eden hatıralarıyla da öne çıkıyor.
Kastamonu’da tarihi binasında eğitim öğretim faaliyetlerini sürdüren Abdurrahmanpaşa Lisesi, geçmişten günümüze taşıdığı kültürel mirası müzesi aracılığıyla ziyaretçilerle buluşturuyor. Her yıl binlerce kişinin ziyaret ettiği okul, özellikle Milli Mücadele dönemine ait izleriyle dikkat çekiyor.
Abdurrahmanpaşa Lisesi 1885 Yılında Kuruldu
Abdurrahmanpaşa Lisesinin temelleri, dönemin Kastamonu Valisi Abdurrahman Nurettin Paşa tarafından atıldı. 20 Nisan 1885 tarihinde Kastamonu İdadi Mektebi adıyla açılan eğitim kurumu, Anadolu'da kurulan ilk devlet lisesi olarak tarihteki yerini aldı.
Okulun ismi, ilerleyen yıllarda farklı dönemlerin koşullarına göre değişiklik gösterdi. 1912-1923 yılları arasında Kastamonu Mekteb-i Sultanisi adıyla faaliyet gösteren kurum, 1923 yılında Kastamonu Lisesi olarak hizmet vermeye başladı. 1963 yılından itibaren ise kurucusu Abdurrahman Nurettin Paşa'nın adı yaşatılarak Abdurrahmanpaşa Lisesi ismini aldı.
Okulun kuruluşundan kısa süre sonra eğitim faaliyetlerinin sürdürüleceği tarihi binanın yapımına başlandı. 1887 yılında tamamlanan binada öğrenciler eğitim görmeye başladı. Uzun yıllar boyunca aynı yapıda hizmet veren lise, artan öğrenci sayısı nedeniyle zaman içerisinde yeni binalara ihtiyaç duydu.
1940 yılında tarihi binanın yakınında yeni bir okul binasının inşa edilmesiyle eğitim faaliyetleri farklı yapılara yayıldı. Günümüzde 9, 10 ve 11. sınıf öğrencileri yeni binada, 12. sınıf öğrencileri ise tarihi yapıda eğitimlerini sürdürüyor.
Çanakkale ve Kurtuluş Savaşı Yıllarında Mezun Veremedi
Abdurrahmanpaşa Lisesinin geçmişinde en dikkat çekici olaylardan biri, öğrencilerinin vatan savunması için cepheye gitmesi oldu. Çanakkale Savaşı ve Kurtuluş Savaşı dönemlerinde çok sayıda öğretmen ve öğrencinin cepheye katılması, okulun eğitim hayatında unutulmaz izler bıraktı.
Bu nedenle lise, 1916, 1917 ve 1921 yıllarında mezun veremedi. Söz konusu yıllara ait mezuniyet defterlerinin boş kalması, dönemin zorlu şartlarını ve öğrencilerin üstlendiği tarihi sorumluluğu gözler önüne seriyor.
Bugün okulun müzesinde sergilenen mezuniyet defterleri, ziyaretçilere geçmişin acı ve gurur dolu hikâyesini anlatıyor. Müzenin Milli Mücadele Sınıfı bölümündeki tahtada yer alan "Hocam bizi yok yazmayın, vatan için cepheye gidiyoruz." ifadesi ise okulun tarihindeki fedakârlığı simgeleyen en anlamlı hatıralardan biri olarak dikkat çekiyor.
5 Bölümlü Müzesiyle Eğitim Tarihini Yaşatıyor
Abdurrahmanpaşa Lisesi, yalnızca tarihi binasıyla değil, içerisinde oluşturulan müzeyle de Kastamonu'nun kültürel değerleri arasında bulunuyor. Tarihi yapının bir bölümünde hazırlanan müze, beş farklı tematik alandan oluşuyor.
Milli Mücadele Sınıfı, Sosyal Etkinlikler Sınıfı, Bilim Sınıfı, Değerlerimiz Sınıfı ve Hababam Sınıfı bölümleri, okulun geçmişini farklı yönleriyle ziyaretçilere aktarıyor.
Müzede 1885 yılından günümüze kadar kullanılan eğitim materyalleri, tarihi belgeler, diplomalar, başarı belgeleri, tasdiknameler ve sicil defterleri sergileniyor. Ayrıca okuldan mezun olmuş önemli isimlerin tanıtıldığı bölümler ile edebiyatçı mezunların şiirlerinin seslendirildiği alanlar da ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
Okul Müdürü Hüseyin Mısırlıoğlu, müzenin her yıl 3 binin üzerinde ziyaretçiyi ağırladığını belirterek, buranın yalnızca okulun geçmişini değil, Türkiye'nin eğitim tarihini de yansıttığını ifade ediyor.
Mısırlıoğlu, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde açılan okula Balkanlar'dan, Bağdat'tan ve Anadolu'nun farklı şehirlerinden öğrenci ve öğretmenlerin geldiğini belirtiyor. Farklı bölgelerden gelen eğitimcilerin bilgi birikimi ve kültürel değerleri bir araya getirerek önemli nesiller yetiştirdiğine dikkat çekiyor.
Hababam Sınıfı'nın İzleri de Bu Okulda Yaşıyor
Abdurrahmanpaşa Lisesinin kültürel mirasını özel kılan unsurlardan biri de Türk edebiyatı ve sinema tarihinde önemli bir yere sahip olan Hababam Sınıfı ile bağlantısı.
Okulun müzesinde oluşturulan Hababam Sınıfı bölümü, ziyaretçilere edebiyat ve sinema tarihinin unutulmaz eserlerinden birinin ortaya çıktığı dönemin atmosferini hissettiriyor. Öğrenciler, geçmişte aynı sıralarda oturan isimlerin yaşadıkları deneyimlerin kültürel eserlere nasıl yansıdığını yakından görme fırsatı buluyor.
Okul öğrencilerinden Tuçe Cemre Akbaş, tarihi bir eğitim kurumunda öğrenim görmenin kendisine farklı duygular yaşattığını belirtiyor. Milli Mücadele yıllarında okuldan cepheye giden öğretmen ve öğrencilerin hikâyelerinin kendisini derinden etkilediğini ifade eden Akbaş, müzede sergilenen eserlerin geçmişle bugün arasında güçlü bir bağ kurduğunu dile getiriyor.
Özellikle Rıfat Ilgaz'ın Hababam Sınıfı eserinin okulun tarihi atmosferiyle ilişkilendirilmesinin kendisi için anlamlı olduğunu belirten Akbaş, burada eğitim görürken adeta tarihin içerisinde yolculuk yaptığını hissediyor.
Bir diğer öğrenci Emir Kütükoğlu da okulunun taşıdığı tarihi mirastan gurur duyduğunu söylüyor. Kütükoğlu, bir tarafta Türk sinemasına damga vuran Hababam Sınıfı'nın izlerini, diğer tarafta ise Birinci Dünya Savaşı yıllarında cepheye giden öğrencilerin hatıralarını görmenin kendileri için çok özel olduğunu ifade ediyor.
Kastamonu'nun Tarihi Eğitim Mirası Gelecek Nesillere Aktarılıyor
Kuruluşunun üzerinden 141 yıl geçmesine rağmen eğitim faaliyetlerini sürdüren Abdurrahmanpaşa Lisesi, Kastamonu'nun en önemli tarihi ve kültürel değerlerinden biri olmayı sürdürüyor. Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan geçmişi, Milli Mücadele dönemindeki fedakârlıkları ve yetiştirdiği mezunlarıyla okul, Türkiye'nin eğitim tarihinde özel bir konumda bulunuyor.
Her yıl 3 binin üzerinde ziyaretçiyi ağırlayan tarihi okul müzesi, geçmişte yaşanan önemli olayların unutulmamasına katkı sağlıyor. Sergilenen belgeler, boş kalan mezuniyet defterleri ve tarihi eğitim materyalleri, genç nesillere yalnızca okulun tarihini değil, ülkenin hangi fedakârlıklarla bugünlere geldiğini de anlatıyor.
Abdurrahmanpaşa Lisesi, 1885 yılında başlayan eğitim yolculuğunu bugün de sürdürerek Kastamonu'nun köklü eğitim geleneğini yaşatıyor. 141 yıllık geçmişiyle adeta bir eğitim çınarını andıran kurum, tarihi kimliğini korurken yeni nesilleri yetiştirmeye devam ediyor.
