Ailesinin geçmişini araştıran vatandaşlar, atalarının hangi savaşta ve nerede şehit olduğunu öğrenmek için Millî Savunma Bakanlığının (MSB) Şehit Bilgi Kapısı hizmetini kullanabiliyor. Osmanlı'nın son döneminden Cumhuriyet'in ilk yıllarına uzanan tarihî kayıtları içeren sistem üzerinden isim, doğum yeri ve askerî birlik bilgileriyle arama yapılabiliyor. Peki, ailede şehit olup olmadığı nasıl öğrenilir, dedesinin nerede şehit olduğu nasıl sorgulanır?
MSB Şehit Bilgi Kapısı sorgulama ekranı
Millî Savunma Bakanlığı tarafından erişime açılan Şehit Bilgi Kapısı, geçmiş savaşlarda şehit olan kişilere ilişkin kayıtlara ulaşmak isteyen vatandaşlara hizmet veriyor. Şehit Tespit Projesi kapsamında sunulan sistemde, tarihî askerî kayıtlar üzerinden arama yapılabiliyor.
Vatandaşlar, MSB'nin resmî internet sitesinde yer alan Şehit bilgi kapısı sorgulama ekranına girerek araştırmalarını başlatabiliyor. Sorgulama için e-Devlet üzerinden ayrıca giriş yapılması gerekmiyor.
Ailede şehit olup olmadığı nasıl öğrenilir?
Ailesinde geçmiş savaşlarda şehit düşen bir yakını bulunup bulunmadığını araştırmak isteyenler, sistemdeki arama alanlarını kullanabiliyor. Sorgulama sırasında kişinin kimlik bilgileri veya askerî birlik bilgileri üzerinden arama yapılabiliyor.
Sistemde istenebilen bilgiler arasında şunlar yer alıyor:
-
Adı ve baba adı
-
Lakabı
-
Doğum yılı
-
Doğduğu il ve ilçe
-
Mahalle veya köy bilgisi
-
Bağlı olduğu askerî birlik
-
Rütbesi ve sınıfı
-
Katıldığı savaş veya cephe
-
Şehadet tarihi ve yeri
Arama alanlarından bilinen bilgilerin girilmesi, sonuçların daraltılmasına yardımcı oluyor. Aile büyüklerinin eski nüfus kayıtlarında yer alan bilgileri, lakapları veya doğum yerleri de araştırma sırasında yol gösterici olabiliyor.
Dedemin nerede şehit olduğunu nasıl öğrenebilirim?
Dedesinin veya başka bir aile büyüğünün hangi savaşta, hangi cephede ve nerede şehit olduğunu öğrenmek isteyenler, öncelikle aileden edinebildikleri bilgileri belirlemeli. Adı, baba adı, doğum yeri ve yaklaşık doğum yılı gibi bilgilerle Şehit Bilgi Kapısı üzerinden sorgulama yapılabilir.
Kişinin hangi cephede görev yaptığı ya da hangi askerî birliğe bağlı olduğu biliniyorsa bu bilgiler de aramayı kolaylaştırabilir. Sistemde eşleşen bir kayıt bulunması durumunda ilgili kişinin mevcut arşiv bilgileri incelenebilir.
Ancak tarihî kayıtların eksik olması, isimlerin farklı yazılması veya bazı bilgilerin günümüze ulaşmaması nedeniyle her kişi için sonuç çıkmayabilir. Sorgulamada kayıt bulunamaması, ailede şehit olmadığı anlamına tek başına gelmez.
Hangi savaşlar ve cepheler sorgulanabiliyor?
Şehit Bilgi Kapısı kapsamında Osmanlı-Yunan Savaşı, Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı, Trablusgarp Savaşı, Osmanlı-Rus Savaşı, Kırım Savaşı ve Kurtuluş Savaşı gibi tarihî dönemlere ilişkin kayıtlar bulunuyor. Ayrıca 1853-1928 yılları arasındaki muharebe dışı şehitlere ilişkin kayıtlar da sistemin kapsamı içerisinde yer alıyor.
Sorgulanabilen cepheler arasında Çanakkale, Kafkas, Hicaz, Irak, Filistin, Galiçya, Romanya, Makedonya, Doğu, Güney ve Batı cepheleri bulunuyor.
e-Devlet üzerinden aile geçmişi nasıl araştırılır?
Şehit Bilgi Kapısı dışında aile geçmişine ilişkin araştırmalarda e-Devlet üzerinden sunulan Alt-Üst Soy Bilgisi Sorgulama hizmetinden de yararlanılabiliyor.
Bunun için e-Devlet sistemine giriş yaptıktan sonra Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün ilgili hizmetine ulaşmak gerekiyor. Bu hizmet, aile bağlarını ve üst soy bilgilerini araştırmaya yardımcı oluyor. Ancak alt-üst soy kayıtları tek başına bir kişinin şehit olduğunu veya şehadet yerini kesin olarak göstermeyebilir.
Aile geçmişini araştıran vatandaşların, nüfus kayıtlarından edindikleri bilgileri MSB'nin tarihî askerî kayıtlarıyla karşılaştırmaları daha sağlıklı sonuçlar elde etmelerine yardımcı olabilir.
