Avrupa ülkelerine yapılacak seyahatlerde yaşanan randevu sıkıntıları, uzun değerlendirme süreleri ve artan vize retleri, hususi damgalı pasaport olarak bilinen yeşil pasaporta yönelik talepleri büyüttü. Farklı sektörlerde çalışanların uluslararası toplantı, eğitim, proje ve ticari faaliyetlere daha kolay katılabilmesi amacıyla hazırlanan yeni kanun teklifleri Türkiye Büyük Millet Meclisine sunuldu.
Meclis gündemine taşınan düzenlemeler; özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenleri, diş hekimlerini, veteriner hekimleri, mimarları, mühendisleri ve uluslararası taşımacılık yapan tır şoförlerini kapsıyor. Ancak tekliflerin sunulmuş olması, bu meslek gruplarının yeşil pasaport hakkını kazandığı anlamına gelmiyor. Düzenlemelerin yürürlüğe girebilmesi için komisyon ve Genel Kurul süreçlerinin tamamlanarak yasalaşması gerekiyor.
Özel okul öğretmenleri için 10 yıllık hizmet şartı
Mayıs 2026’da TBMM Başkanlığına sunulan teklifte, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel eğitim kurumlarında fiilen öğretmenlik yapanlara yeşil pasaport verilmesi istendi. Düzenlemede öğretmenlerin en az 10 yıllık hizmet süresini tamamlamış olması şartı yer aldı. Teklif, Meclis kayıtlarına göre komisyonda bulunuyor.
Özel okul öğretmenlerinin özellikle yurt dışındaki eğitim programları, akademik çalışmalar ve mesleki seminerlere katılırken vize engeliyle karşılaşabildiği belirtiliyor. Düzenlemeyi destekleyenler, özel ve kamu kurumlarında çalışan öğretmenler arasındaki hak farklılığının azaltılmasını talep ediyor.
Diş hekimi, veteriner ve mimarlar için 15 yıl şartı
Şubat 2026’da sunulan bir diğer kanun teklifi, meslek odalarına kayıtlı diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarları kapsıyor. Buna göre mesleğinde en az 15 yıllık kıdeme sahip olanların hususi damgalı pasaporttan yararlanması amaçlanıyor. Teklifin görüşmeleri henüz tamamlanmadı ve düzenleme komisyonda bekliyor.
Bu meslek gruplarının uluslararası kongre, bilimsel toplantı ve teknik incelemelere daha rahat katılabilmesinin, Türkiye’deki mesleki birikime katkı sağlayacağı savunuluyor.
Mühendisler için de yeşil pasaport talebi var
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı odalara üye mühendis ve mimarlara yönelik ayrı teklifler de Meclise sunuldu. Düzenlemelerde genel olarak en az 15 yıllık mesleki kıdem şartı öne çıkıyor. Amaç, uluslararası projelerde çalışan mühendislerin vize süreçleri nedeniyle ihale, toplantı ve iş fırsatlarını kaçırmasının önüne geçmek. İlgili teklifler henüz yasalaşmadı.
Tır şoförleri için 10 yıllık deneyim önerisi
Uluslararası taşımacılık sektörünü ilgilendiren teklifte ise mesleğini en az 10 yıldır yaptığını belgeleyen tır şoförlerine yeşil pasaport verilmesi talep edildi. Teklifin gerekçesinde, vize süreçlerinde yaşanan gecikmelerin ihracat taşımalarını ve teslimat sürelerini olumsuz etkilediği vurgulandı.
Altı meslek grubuna ilişkin talepler Meclis gündeminde bulunsa da başvuru yapılabilecek yeni bir sistem henüz bulunmuyor. Kimlerin yeşil pasaport alabileceği, hizmet süresi şartları ve diğer koşullar ancak tekliflerin kabul edilerek yürürlüğe girmesi hâlinde kesinleşecek.
