Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, kısa sürede milyonlarca vatandaşa ulaştı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen uygulamada, ulusal entegrasyon sürecinin başlamasının ardından ilk 10 günde 18 milyon 775 bin 861 adet ambalaj geri dönüşüm sistemine kazandırıldı.
Aynı dönemde sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı da 1 milyon 992 bin 6'ya yükselerek 2 milyon sınırına yaklaştı.
81 İlde Uygulanıyor
1 Temmuz itibarıyla ulusal entegrasyon dönemine geçen DOA sistemi, Türkiye genelindeki 81 il ve 973 ilçede uygulanmaya başladı.
Sistem sayesinde plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları kaynağında ayrı toplanıyor, dijital olarak takip ediliyor ve geri dönüşüm sürecine kazandırılıyor. Böylece hem çevrenin korunması hem de döngüsel ekonominin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Her Ambalaja 1 Lira Teşvik
DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını depozito iade makinelerine veya manuel iade noktalarına teslim eden vatandaşlar, her uygun ambalaj için 1 lira teşvik ödemesi alıyor.
İade işleminin ardından kazanılan tutar, DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdana otomatik olarak aktarılıyor.
İşletmelere de Destek Sağlanıyor
Zorunlu uygulama kapsamında otel, restoran ve kafe işletmelerinin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden kayıt işlemlerini ekim ayı sonuna kadar tamamlaması gerekiyor.
Kayıtlarını tamamlayan işletmelerde biriktirilen DOA logolu ambalajlar, yetkilendirilen saha operatörleri tarafından düzenli olarak teslim alınıyor ve geri dönüşüm zincirine dahil ediliyor.
Sisteme kazandırılan her DOA logolu ambalaj için işletmelere 20 kuruş teşvik ödemesi yapılırken, toplama ve doğrulama süreçleri dijital altyapı üzerinden takip ediliyor.
Hedef Yılda 25 Milyar Ambalaj
DOA sistemiyle Türkiye'de her yıl piyasaya sürülen yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri kazanılması hedefleniyor. Projenin tam kapasiteye ulaşmasıyla birlikte ekonomiye yıllık yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlaması öngörülüyor.
İlk etapta geri kazanım oranının yüzde 50 seviyesine çıkarılması planlanırken, sistemin yaygınlaşmasıyla bu oranın yüzde 80'e ulaşması hedefleniyor.
Ayrıca uzun vadede DOA sisteminin geri dönüşüm sektöründe 20 bin kişiye kadar yeni istihdam oluşturması bekleniyor. Böylece hem çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlanması hem de ülke ekonomisine önemli bir değer kazandırılması amaçlanıyor.
