Kastamonu Valisi Meftun Dallı, kentin tarihî ve kültürel mirasını tanıtmaya yönelik paylaşımlarına bir yenisini daha ekledi. Sosyal medya platformu X üzerinden Topçuoğlu Camii'nin tarihini anlatan Vali Dallı, yapının mimari özelliklerinden geçmişte adına kurulan vakıflara kadar pek çok ayrıntıya yer verdi. Kastamonu'nun köklü geçmişine ışık tutan tarihî caminin, yüzyıllar boyunca farklı hayırseverlerin katkılarıyla ayakta kaldığına dikkat çekildi.

Kastamonu il merkezinde bulunan Topçuoğlu Camii, kentte 1000'li yıllardan itibaren beylikler, Selçuklular ve Osmanlılar döneminde inşa edilen 38 tarihî cami ve mescit arasında yer alıyor. Günümüzde ibadete açık olan yapı, özellikle mimarisi ve vakıf geçmişiyle dikkat çekiyor.

Topçuoğlu Camii'nin tarihi yüzyıllar öncesine uzanıyor

Kastamonu'nun Topçuoğlu Mahallesi'nde bulunan caminin, Topçuoğlu lakabıyla tanınan bir hayırsever tarafından yaptırıldığı biliniyor. Yapının kesin inşa tarihi belirtilmemekle birlikte mimari özellikleri Selçuklu dönemi eserleriyle benzerlik gösteriyor.

Caminin geçmişine ilişkin en önemli belgelerden biri ise 1572 yılına ait şer'iye sicili. Bu tarihî kayıtta caminin adının bulunması, yapının 16. yüzyılda mevcut olduğunu ortaya koyuyor.

Yüzyıllar boyunca ibadet amacıyla kullanılan cami, zaman içerisinde farklı dönemlerde onarım ve yenileme çalışmalarından geçti.

Tarihî camiye sarımsak pazarının geliri de vakfedilmiş

Vali Dallı'nın paylaşımında Topçuoğlu Camii için geçmişte oluşturulan vakıflara ilişkin dikkat çekici bilgiler de yer aldı.

Caminin ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla çeşitli dönemlerde iki bahçeli konak, 11 dükkân, bir nalbant hanı, sarımsak pazarının geliri ve çok sayıda kitap vakfedildi.

Bunun yanında camide görev yapan imam, müezzin, vaiz ve diğer din görevlilerinin hizmetlerini sürdürebilmesi için para vakıfları da oluşturuldu.

Özellikle Hatice Hanım isimli bir hayırseverin kurduğu vakıf, sosyal yardımlaşma yönüyle öne çıkıyor.

Hatice Hanım tarafından 10 bin kuruş vakfedilirken bu paranın her gün bir cüz Kur'an-ı Kerim okuyanlara ücret verilmesi ve kalan gelirle mahalle halkına yemek dağıtılması amacıyla kullanılması şart koşuldu.

Bu vakıf kayıtları, Topçuoğlu Camii'nin geçmişte yalnızca ibadet edilen bir mekân olmadığını, mahalle sakinlerinin sosyal hayatında da önemli bir yere sahip olduğunu gösteriyor.

Topçuoğlu Camii'nin mimarisinde Selçuklu izleri

Tarihî yapının en dikkat çekici bölümlerinden biri, üç kubbeyle örtülü son cemaat yeri olarak öne çıkıyor.

Yaklaşık 3 metreye 9,20 metre ölçülerindeki bu bölümün girişinde sivri kemerli, kesme taştan yapılmış bir kapı bulunuyor. Kapının iki yanında yer alan dört köşeli sütunlar aynı zamanda kubbeleri taşıyor. Sütun başlıklarında ise mukarnas adı verilen geleneksel mimari süslemeler dikkat çekiyor.

Son cemaat yerinin sağ ön duvarında bir mihrap hücresi yer alıyor. Bu bölümün, caminin önündeki türbede medfun bulunan Melek Hanım isimli hayırsever tarafından yaptırıldığı belirtiliyor.

Caminin ibadet edilen ana bölümü ise 10'a 10 metre ölçülerinde kare planlı olarak inşa edilmiş. Duvar kalınlığı 145 santimetreyi bulan yapının tek kubbeli beton çatısı kurşunla kaplanırken zemininde ahşap döşeme kullanılmış.

Kesme taştan yapılan minare de Selçuklu mimarisinin özelliklerini taşıyor.

1952 yılında onarıldığını gösteren kitabe bulunuyor

Topçuoğlu Camii'nin giriş kapısında bulunan tarihî kitabe, yapının geçmişte geçirdiği onarımlardan birini günümüze taşıyor.

Kitabede, Topçuoğlu olarak tanınan hayırsever tarafından yaptırılan caminin zaman içerisinde harap olduğu ve Hedânizâde Hacı Mustafa Efendi tarafından onarıldığı anlatılıyor.

Paylaşılan bilgilere göre söz konusu onarım 1952 yılında gerçekleştirildi.

Caminin tarihî kimliğini tamamlayan önemli eserlerden biri de ahşap minberi. 1984 yılında Mehmet Ali Usta (Özeflanili) tarafından hazırlanan minber, geleneksel ahşap oyma sanatının örnekleri arasında gösteriliyor.

Özenle işlenen minber kapısında dinî ifadeler bulunurken üst bölümünde kelime-i şehadet yazısı yer alıyor.

Kastamonu'nun tarihî mirası korunmaya devam ediyor

Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde bulunan Topçuoğlu Camii, günümüzde ibadete açık tarihî yapılar arasında yer alıyor.

Kastamonu Valisi Meftun Dallı'nın paylaşımıyla yeniden tanıtılan cami, asırlara yayılan geçmişi, hayırseverlerin katkıları ve mimari özellikleriyle kentin kültürel mirasının önemli parçalarından biri olmayı sürdürüyor.

Özellikle 1572 yılına uzanan yazılı kayıtları, sarımsak pazarı gelirinin vakfedilmesi ve günümüze ulaşan tarihî mimari ayrıntıları, Topçuoğlu Camii'nin Kastamonu tarihindeki yerini daha da anlamlı kılıyor.

Kaynak: Haber Merkezi