Yeni eğitim öğretim yılı öncesinde kırtasiye alışverişleri hız kazanırken, uzmanlardan velilere önemli uyarılar geldi. Çocukların okul döneminde sık kullandığı kalem, silgi, kalemlik, oyun hamuru ve benzeri ürünlerin seçiminde sağlık açısından dikkatli olunması gerektiği belirtildi. Uzmanlar özellikle markası, üreticisi ve kaynağı belli olmayan ambalajsız ürünlerden uzak durulmasını tavsiye etti.
Çocukların yaş ve gelişim özelliklerinin ürün seçiminde önemli olduğunu belirten uzmanlar, özellikle küçük yaş grubundaki çocukların kırtasiye malzemelerini ağızlarına götürme ihtimalinin daha yüksek olduğuna dikkat çekti. Bu durum, hem küçük parçaların yutulması veya solunum yoluna kaçması hem de bazı kimyasal maddelere ağız yoluyla maruz kalınması açısından risk oluşturabiliyor.
Uzmanlardan ambalajsız ürün uyarısı
Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi Çocuk Hematolojisi ve Onkoloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Nihan Bayram, kırtasiye ürünlerinin oluşturabileceği risklerin çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine göre değişebileceğini belirtti.
Özellikle okul öncesi dönemde çocukların çevrelerindeki nesneleri ağızlarına götürerek keşfedebildiğini ifade eden Bayram, renkli, kokulu veya yiyeceğe benzeyen ürünlerin küçük çocukların ilgisini daha fazla çekebileceğini söyledi.
Uzman, velilerin alışveriş sırasında ürünün yalnızca görünümüne değil, üreticisinin veya ithalatçısının belli olup olmadığına, etiket bilgilerine ve güvenlik uyarılarına dikkat etmesi gerektiğini vurguladı.
Bazı ürünlerde kimyasal risk bulunabiliyor
Uzmanlara göre bazı kırtasiye ürünlerinde kurşun ve kadmiyum gibi ağır metallerin yanı sıra ftalatlar, PAH adı verilen maddeler ve nikel bulunabiliyor. Bu maddelerin oluşturabileceği risk ise ürünün yapısına ve çocuğun ürüne ne şekilde maruz kaldığına göre değişiyor.
Kurşun açısından özellikle ürünlerin ağıza götürülmesi, emilmesi veya çiğnenmesinin önem taşıdığı belirtilirken, tekrarlayan maruziyetin çocukların gelişmekte olan sinir sistemi açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.
Yumuşak plastik silgiler, kalem kaplamaları ve bazı aksesuarların da dikkatle seçilmesi gerektiği kaydedildi. Bazı ürünlerde bulunabilen ftalatların ise hormonal sistem, üreme ve gelişim üzerindeki etkileri nedeniyle sınırlandırıldığı belirtildi.
“İthal ürün” tek başına risk göstergesi değil
Uzmanlar, bir ürünün yalnızca üretildiği ülkeye bakılarak güvenli veya güvensiz kabul edilmemesi gerektiğinin de altını çizdi.
Aynı ülkede farklı kalite ve güvenlik standartlarında üretim yapan firmaların bulunabileceğine dikkat çekilirken, tüketiciler açısından asıl önemli unsurun ürünün izlenebilir olması olduğu ifade edildi.
Velilere, üreticisi veya ithalatçısı belli olan, güvenilir satış noktalarından temin edilen ve gerekli ürün bilgilerini taşıyan kırtasiye malzemelerini tercih etmeleri önerildi.
CE işaretine dikkat
Uzmanlar, okul alışverişinde CE işaretinin de kontrol edilmesi gerektiğini belirtti. CE işaretinin bir kalite belgesi olmadığı, ürünün tabi olduğu teknik mevzuatın temel sağlık ve güvenlik gereklerine uygunluğuyla ilgili bir işaret olduğu aktarıldı.
Ürünlerin Türkçe kullanım ve güvenlik bilgilerinin bulunması, yaş sınırlamalarının belirtilmesi ve gerekli uyarıların yer alması da dikkat edilmesi gereken noktalar arasında gösterildi.
Özellikle küçük çocuklar için küçük parça ve boğulma uyarılarının mutlaka dikkate alınması gerektiği belirtildi.
Yumuşak plastik ve oyun hamurlarına dikkat
Memorial Bahçelievler Hastanesi Pediatri Bölümünden Uzm. Dr. Pınar Karadeniz de kırtasiye ürünlerinde yalnızca kimyasal içeriklerin değil, fiziksel özelliklerin de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Küçük parçaların yutulması, solunum yoluna kaçması, ürünlerin göz ve ciltle temas etmesi gibi durumların da çocuklar açısından risk oluşturabileceği belirtildi.
Karadeniz, özellikle yumuşak plastik ürünler, boyalar, oyun hamurları ve yapıştırıcıların kullanımında dikkatli olunmasını önerdi. Çocuklara kırtasiye malzemelerini ağızlarına götürmemeleri konusunda alışkanlık kazandırılması ve boya veya oyun hamuru kullanımının ardından ellerin yıkanması gerektiği vurgulandı.
Uzmanlar ayrıca yoğun kimyasal kokuya sahip, yiyeceğe benzeyen veya çocukları ürünü ağzına götürmeye teşvik edebilecek kırtasiye malzemelerinden uzak durulmasını tavsiye etti.
Velilerin okul alışverişinde yalnızca ürünün fiyatına ve görünüşüne odaklanmaması, çocukların yaşına uygun, güvenlik bilgileri bulunan ve güvenilir kaynaklardan temin edilen ürünleri tercih etmesi gerektiği belirtildi.
