Türkiye’de konut ve araç sahibi olmak isteyenlere finansman sağlayan tasarruf finansman sektöründe hızlı büyüme yaşandı. İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı bünyesindeki İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM) tarafından yayımlanan Katılım Finans Ekosistem Raporu 2025’e göre sektörün toplam işlem hacmi, bir önceki yıla kıyasla yüzde 261,8 artarak 1 trilyon 211 milyar liraya ulaştı.
Raporda, katılım finans ekosisteminin 2025 yılında bankacılığın ötesine geçerek farklı alanlarda büyüdüğü belirtildi. Tasarruf finansman şirketleri ise işlem hacmi, aktif büyüklük ve müşteri sayısındaki artışla öne çıktı.
Müşteri sayısı 1,15 milyonu geçti
Rapora göre tasarruf finansman sektörünün aktif büyüklüğü 2025 yılında yüzde 251,1 artarak 323 milyar liraya yükseldi. Sektörün net kârı da 17,5 milyar liradan 59 milyar liraya çıktı.
Müşteri sayısı yıllık bazda yüzde 117 artış göstererek 1,15 milyonun üzerine ulaştı. Sektörde faaliyet gösteren şirket sayısı 9’a, şube sayısı ise 654’e yükseldi.
Konut ve araç edinmek isteyenlere katılım esaslı finansman sunan şirketlerin büyümesi, raporda sektörün dikkat çeken gelişmeleri arasında gösterildi.
Katılım bankalarının aktifleri 4,3 trilyon liraya ulaştı
2025 yılında katılım bankalarının toplam aktif büyüklüğü yüzde 62,7 artışla 4,3 trilyon liraya çıktı. Bankaların topladığı fonlar 2,8 trilyon liraya, toplam net kârları ise 85,6 milyar liraya ulaştı.
Bununla birlikte katılım bankalarında takipteki alacaklar da yükseldi. Söz konusu alacaklar yüzde 155 artarak 42,4 milyar liraya çıktı. Öz kaynaklardaki yüzde 41,2’lik büyümenin aktif büyümesinin gerisinde kalması da raporda öne çıkan veriler arasında yer aldı.
Dijital işlemlerin hacmi 7,9 trilyon liraya çıktı
Katılım bankacılığında dijital kanalların kullanımı artarken şube ve ATM sayılarında azalma görüldü. Dijital işlem hacmi yüzde 41 artarak 7,9 trilyon liraya, işlem sayısı ise yüzde 61 yükselerek 205 milyona ulaştı.
Bireysel müşterilerin dijital işlem hacmindeki payı da yüzde 27’den yüzde 43’e çıktı. Raporda, son 10 yılda sektör genelinde yaklaşık 1.600 şubenin kapandığı, katılım bankalarındaki çalışan sayısının ise 22 bin 545 olduğu belirtildi.
Katılım sigortacılığı ve fintek alanında büyüme
Katılım sigortacılığında prim üretimi yüzde 62,9 artarak 70,15 milyar liraya ulaştı. Böylece sektör, yüzde 45,9 olan genel sigorta pazarı büyümesinin üzerinde bir performans gösterdi. Katılım sigortacılığının toplam sigorta pazarındaki payı yüzde 5,73’e yükseldi.
Türkiye’deki fintek şirketlerinin sayısı da 2021’den bu yana yüzde 40 artarak 1.009’a ulaştı. Ancak yeni kurulan fintek şirketlerinin sayısı 2021’de 101 iken 2025’te 16’ya geriledi.
Raporda ayrıca katılım bankalarının sukuk ihraç hacminin yüzde 58 artışla 215,4 milyar liraya çıktığı, bireysel emeklilik sistemindeki katılım esaslı fonların büyüklüğünün ise 745,7 milyar liraya ulaştığı bilgisi paylaşıldı.
“Niceliksel büyüme sürdürülebilir olmalı”
İLKE Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sait Öner, raporda yer alan değerlendirmesinde katılım finans ekosisteminin bankacılık merkezli yapıdan çok boyutlu bir sisteme dönüştüğünü belirtti.
Yüksek enflasyon ortamında nominal büyümenin reel karşılığının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Öner, önümüzdeki dönemde niceliksel büyümenin nitelikli ve sürdürülebilir gelişmeye dönüştürülmesinin önemine işaret etti.
İKAM tarafından hazırlanan rapor, katılım bankacılığı, sigortacılık, sermaye piyasaları, dijital bankacılık, fintek, tasarruf finansman şirketleri ve bireysel emeklilik gibi alanlardaki gelişmeleri kamuya açık veriler üzerinden inceliyor.
