Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması, Türkiye'deki hanelerin tüketim harcamalarının hangi alanlarda yoğunlaştığını ortaya koydu. Verilere göre konut ve kira, ulaştırma ile gıda ve alkolsüz içecekler, hane bütçesinde en fazla pay ayrılan üç temel harcama kalemi oldu.
Bu üç grubun toplam tüketim harcamaları içindeki payı yüzde 67,1'e ulaştı. Başka bir ifadeyle Türkiye'de yapılan her 100 liralık tüketim harcamasının yaklaşık 67 lirası bu üç alana ayrıldı.
En büyük pay konut ve kiraya
TÜİK verilerine göre hanehalklarının toplam tüketim harcamalarında en büyük pay konut ve kira giderlerine ayrıldı. Bu kalemin toplam harcamalar içerisindeki payı yüzde 29,3 olarak hesaplandı.
Böylece hanelerin tüketim bütçesinde en büyük gider kaleminin barınma olduğu görüldü.
Ulaştırma ikinci sırada
Konut ve kira giderlerinin ardından en fazla harcama yapılan alan ulaştırma oldu. Ulaştırmanın toplam tüketim harcamalarındaki payı yüzde 20,5 olarak kaydedildi.
Özellikle ulaşım maliyetlerinin hane bütçesindeki ağırlığı, toplam tüketim harcamalarının önemli bir bölümünün bu alana ayrıldığını ortaya koydu.
Gıda harcamaları da bütçenin önemli bölümünü oluşturuyor
Hane bütçesinde üçüncü sırada ise gıda ve alkolsüz içecekler yer aldı. Bu grubun toplam tüketim harcamalarındaki payı yüzde 17,3 oldu.
Konut ve kira, ulaştırma ile gıda harcamalarının toplamı yüzde 67,1'e ulaşırken, geriye kalan harcamalar diğer tüketim kalemleri arasında dağıldı.
Düşük gelirlinin bütçesinde konut ve gıda öne çıktı
Gelir grupları arasında harcama dağılımında da belirgin farklılıklar görüldü. En düşük gelir grubundaki yüzde 20'lik kesimde konut ve kira harcamalarının toplam tüketim içindeki payı yüzde 38,7 oldu.
Aynı gelir grubunda gıda ve alkolsüz içeceklere ayrılan pay yüzde 29,2 olarak hesaplandı. Ulaştırmanın payı ise yüzde 8,6 seviyesinde kaldı.
Yüksek gelir grubunda ulaştırma öne çıktı
En yüksek gelir grubundaki yüzde 20'lik kesimde ise konut ve kira harcamalarının payı yüzde 25,7 olarak gerçekleşti. Bu grupta ulaştırma harcamalarının payı ise yüzde 25 seviyesine yükseldi.
Veriler, gelir düzeyi arttıkça harcama kalemlerinin bütçe içerisindeki ağırlığının da değiştiğini gösterdi.
Tek yaşayanların konut yükü yüzde 41
Hanehalkının büyüklüğüne göre yapılan değerlendirmede de dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı. Tek kişilik hanelerde konut ve kira harcamalarının toplam tüketim harcamalarındaki payı yüzde 41 seviyesine ulaştı.
Tek yaşayanların gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının payı yüzde 14,3 olurken, ulaştırmanın payı yüzde 14,4 olarak kaydedildi.
Altı ve daha fazla kişinin bulunduğu hanelerde ise konut ve kira harcamalarının payı yüzde 24,4'e geriledi. Bu hanelerde gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 23,7, ulaştırmanın payı ise yüzde 18,1 oldu.
Eğitim ve sağlık harcamalarının payı düşük kaldı
Araştırmada eğitim ve sağlık harcamalarının toplam tüketim içerisindeki payı diğer bazı kalemlere kıyasla daha düşük seviyede kaldı. Eğitim hizmetlerinin payı yüzde 1,8, sağlık harcamalarının payı ise yüzde 2,2 olarak hesaplandı.
Toplam tüketim harcamaları içerisinde en düşük pay ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetlere ayrıldı.
