Kastamonu’nun Taşköprü ilçesinde bulunan ve Roma döneminde Paflagonya Bölgesi’nin başkenti olarak önemli bir konuma sahip olan Pompeiopolis Antik Kenti’nde yürütülen arkeolojik kazılarda dikkat çekici buluntulara ulaşıldı. Yaklaşık 130 metrekarelik alana yayılan, geometrik desenleriyle öne çıkan ve büyük ölçüde sağlamlığını koruyan Roma dönemi mozaiği gün yüzüne çıkarıldı. Kazılarda ayrıca milattan sonra 2. yüzyılın ikinci yarısına tarihlendirilen Eros başı da bulundu.
Karadeniz Bölgesi’nin önemli tarihi miraslarından biri olan Pompeiopolis Antik Kenti’nde yaklaşık 25 yıldır sürdürülen kazı çalışmaları, bölgenin binlerce yıllık geçmişine ışık tutmaya devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda, Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük başkanlığında gerçekleştirilen çalışmalar, özellikle bazilika bölümünde önemli sonuçlar verdi.
Pompeiopolis Antik Kenti’nde 130 Metrekarelik Mozaik Bulundu
2026 yılı kazı sezonunda bazilika olarak adlandırılan yapıda yürütülen çalışmalarda, milattan sonra 4. yüzyıla tarihlenen yaklaşık 130 metrekarelik zemin mozaiği ortaya çıkarıldı. Geometrik motiflerden oluşan mozaiklerin oldukça iyi korunmuş olması, arkeoloji dünyası açısından önemli bir buluntu olarak değerlendiriliyor.
Kazı ekibinin tespit ettiği bir diğer önemli eser ise Eros başı oldu. Milattan sonra 2. yüzyılın ikinci yarısına tarihlendirilen heykel parçası, antik kentte farklı dönemlere ait sanatsal ve kültürel izlerin bulunduğunu bir kez daha gösterdi.
Bazilika içerisindeki mozaiklerin ortaya çıkarılmasının ardından koruma, restorasyon ve konservasyon çalışmalarına da ağırlık verildi. Uzman ekipler, zaman içerisinde zarar gören bölümleri onararak mozaiklerin gelecek kuşaklara aktarılmasını hedefliyor.
Pompeiopolis, Karadeniz’in Efes’i Olma Yolunda İlerliyor
Taşköprü Belediye Başkanı Hüseyin Arslan, antik kentte gerçekleştirilen çalışmaların her geçen yıl daha önemli sonuçlar verdiğini belirtti. Özellikle bazilika bölümünde ulaşılan bulguların Pompeiopolis'in tarihi değerini ortaya koyduğunu ifade eden Arslan, bu yıl yaklaşık 130 metrekarelik mozaikli alanın açığa çıkarıldığını söyledi.
Kazıların yalnızca yeni eserlerin bulunmasıyla sınırlı olmadığını vurgulayan Arslan, antik kentin farklı noktalarında kurtarma kazıları ve restorasyon çalışmalarının devam ettiğini kaydetti. Villa, bazilika ve tiyatro bölümlerindeki çalışmaların kentin bütüncül biçimde ortaya çıkarılması açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi.
Arslan, Pompeiopolis'in ziyaretçilere açık bir ören yeri olarak kazandırılması için de hazırlıkların sürdüğünü belirtti. Kültür ve Turizm Bakanlığının sağladığı desteklerin yanı sıra Acacia Maden'in sponsorluğunun kazı çalışmalarına önemli katkı sunduğunu ifade eden Arslan, Prof. Hüseyin Ülgen'in de bazilika bölümünün korunması ve üst örtü sisteminin oluşturulması için finansman desteği sağladığını aktardı.
Antik kentte daha önceki kazılarda Afrodit heykelleri, Roma dönemine ait villa kalıntıları, tiyatro yapısına ilişkin izler, mezar taşları, kitabeler ve günlük yaşamda kullanılan çeşitli eşyalar da bulunmuştu. Ayrıca 2021 yılında gerçekleştirilen çalışmalarda milattan sonra 2. yüzyıla tarihlenen mermerden yapılmış hemicyclium tipi güneş saati ortaya çıkarılmıştı.
Bazilika Yapısının Tarihi İşlevi Araştırılıyor
Kazı Başkan Yardımcısı Ahmet Yasin Ekinci, son iki yılda özellikle bazilika ve Roma villası bölümlerinde önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti.
2025 yılında bazilikanın temel duvarlarının tespit edildiğini, 2026 sezonunda ise yapının planının büyük ölçüde ortaya çıkarıldığını aktaran Ekinci, incelemeler sonucunda yapının milattan sonra 2. yüzyılın ortalarından milattan sonra 5. yüzyıla kadar uzanan iki farklı kullanım evresine sahip olduğunun anlaşıldığını ifade etti.
Üç nefli mimari plana sahip bazilikanın orta ve doğu bölümlerinde yaklaşık 120 metrekarelik mozaikli alan tespit edildiğini belirten Ekinci, mozaiklerin korunması için çalışmaların devam ettiğini söyledi. Yapının doğu bölümünde bulunan Eros başının da çıkarılmasının ardından geçici çatı sistemiyle koruma altına alındığını kaydetti.
Ekinci, 2027 yılı kazı sezonunda bazilikanın üzerinin kalıcı bir çatı sistemiyle kapatılmasının hedeflendiğini belirterek, yapı ile Roma villası arasında ziyaretçilerin kullanabileceği yürüyüş güzergâhları oluşturmayı planladıklarını dile getirdi.
Antik Kent İçin Karşılama ve Tanıtım Merkezi Hazırlanıyor
Pompeiopolis Antik Kenti'nin turizme kazandırılması amacıyla yürütülen projeler arasında ziyaretçi karşılama ve tanıtım merkezi de bulunuyor. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA) desteğiyle hazırlanan proje kapsamında, mevcut sergileme alanının yeniden düzenlenerek ziyaretçilere daha kapsamlı bir tanıtım hizmeti sunması amaçlanıyor.
Planlamaya göre bazilika ve Roma villasının yanı sıra tiyatro, odeon ve Geç Roma konutunun bulunduğu alanlarda da ziyaretçi güzergâhları oluşturulacak. Böylece antik kenti ziyaret edenler, farklı dönemlere ait mimari kalıntıları belirli bir rota üzerinden inceleyebilecek.
Belediye Başkanı Hüseyin Arslan, kazıların daha hızlı ilerleyebilmesi için sponsor arayışlarının sürdüğünü belirtti. Bakanlık desteğinin önemli olduğunu ancak çalışmaların hızlanmasında ilave finansmanın belirleyici rol oynadığını ifade eden Arslan, gerekli kaynakların sağlanmasıyla Pompeiopolis'in kısa sürede ören yeri olarak ziyaretçilere sunulmasını hedeflediklerini söyledi.
Mozaikler Uzman Ekipler Tarafından Koruma Altına Alınıyor
Antik kentte ortaya çıkarılan mozaiklerin yalnızca gün yüzüne çıkarılması değil, mevcut durumlarının korunması da büyük önem taşıyor. Kazı alanında görev yapan Nisa Beygirlioğlu, mozaiklerde gerçekleştirilen bakım çalışmalarına ilişkin bilgi verdi.
Beygirlioğlu, öncelikle eski derzlerin temizlendiğini, ardından yeni derz uygulaması yapıldığını belirtti. Bu işlemin üzeri kapalı kalan taşların daha belirgin hale gelmesini sağladığını ifade eden Beygirlioğlu, aynı zamanda mozaiklerin sağlamlaştırıldığını ve taşların hareket etme riskinin azaltıldığını söyledi.
Olumsuz hava koşulları nedeniyle kazı çalışmalarının önümüzdeki günlerde tamamlanması planlanırken, restorasyon ve konservasyon işlemlerinin hem arazi hem de laboratuvar ortamında sürdürüldüğü bildirildi.
Pompeiopolis Antik Kenti'nde önümüzdeki yıllarda yapılacak kazı ve düzenleme çalışmalarıyla bölgenin önemli bir kültür turizmi merkezine dönüştürülmesi hedefleniyor. Ortaya çıkarılan mozaikler, heykel parçaları ve mimari kalıntılar, Taşköprü'nün tarihi zenginliğini gözler önüne sererken, antik kentin Karadeniz turizmine önemli katkılar sunması bekleniyor.
