Bursa’daki semt pazarlarında karalahana (mor lahana) fiyatları tüketicinin tepkisini çekerken, üretici tarafında ise bambaşka bir tablo yaşanıyor. Nilüfer ilçesinde kurulan pazarlarda karalahananın tanesi büyüklüğüne göre 70 ile 80 lira arasında satılıyor. Ancak bu yüksek fiyatın arkasında arz sıkıntısı ya da iklim koşullarına bağlı bir üretim kaybı bulunmuyor.
Karalahananın sera ürünü olmaması nedeniyle Antalya ve çevresindeki su baskınlarından etkilenmediği belirtiliyor. Buna rağmen pazarda ulaştığı fiyat seviyesi, ürünün tarladan çıkış bedeliyle kıyaslandığında dikkat çekici bir fark oluşturuyor.
Üretici Hasat Yapamadı, Ürün Tarlada Kaldı
Niğde’nin Bor ilçesine bağlı Sinandı bölgesinde karalahana üretimi yapan çiftçi Hasan Aydın, tüccarların ürünü tanesi yalnızca 5 liradan almak istemesi nedeniyle hasat yapamadığını söyledi. Yaklaşık 25 dönümlük arazide yetiştirdiği karalahanaların tarlada kaldığını belirten Aydın, toplama ve taşıma masraflarının bu fiyata karşılık gelmediğini ifade etti.
Üretici Aydın, “İşçilik ve nakliye giderlerini bile karşılamadığı için kesim yapmadık. Mecburen ürünü tarlada bırakmak zorunda kaldık” diyerek yaşadığı ekonomik çıkmazı dile getirdi.
Sofraya Gelene Kadar 16 Kat Zamlanıyor
Tarlada tanesi 5 liraya alınmak istenen karalahananın, pazara ulaştığında 80 liraya kadar yükselmesi dikkat çekiyor. Bu durum, ürünün üreticiden tüketiciye ulaşana kadar yaklaşık 16 kat fiyat artışı yaşadığını ortaya koyuyor. Bir yanda yüksek fiyatlar nedeniyle karalahanaya ulaşmakta zorlanan vatandaşlar bulunurken, diğer yanda emeğinin karşılığını alamayan çiftçiler ürününü çöpe atmak zorunda kalıyor.
Borç Yükü Altındaki Çiftçi Çıkış Yolu Arıyor
Hasan Aydın, üretim sürecinde banka kredisi kullandığını ve mahsulünü satamaması nedeniyle borçlarını nasıl ödeyeceğini düşündüğünü belirtti. Tarlada kalan karalahanaların çürümeye başladığını söyleyen Aydın, “Binlerce dönüm ürün şu an tarlada kaldı. Bir liralık bile satış yapamadık” sözleriyle yaşanan kaybın boyutunu gözler önüne serdi.
Tarımda Aracı Sorunu Yeniden Gündemde
Karalahanada yaşanan bu fiyat uçurumu, tarım sektöründe üretici ile tüketici arasındaki zincirin yeniden tartışılmasına neden oldu. Uzmanlar, üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi ve tüketicinin daha uygun fiyatla ürüne ulaşabilmesi için aracılık sisteminin gözden geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.
