Türkiye'de sigara kullanımına yönelik yeni kısıtlamalar gündemde. AK Parti tarafından hazırlıkları sürdürülen sağlık paketinde, kafe ve restoranların açık alanlarından hastane ve okul çevrelerine kadar birçok noktada yeni kurallar getirilmesi planlanıyor. Düzenlemeyle sigara içilen bölümlerde yiyecek ve içecek servisine sınırlama getirilmesi de değerlendiriliyor.
Sigara kullanımına ilişkin mevcut kuralların genişletilmesi ve denetimlerin artırılması amacıyla yeni bir yasal düzenleme üzerinde çalışılıyor. AK Parti'nin hazırladığı sağlık paketiyle özellikle toplu kullanım alanlarında sigara içilen ve içilmeyen bölümler arasındaki sınırların daha belirgin hale getirilmesi hedefleniyor.
Yaklaşık 20-25 maddeden oluşması beklenen kanun teklifinde yalnızca tütün ürünleri değil, gıda takviyelerinin denetimi, aile hekimliği hizmetleri ve Sağlık Bakanlığı'nın teşkilat yapısına ilişkin düzenlemeler de yer alacak.
Çalışmaların tamamlanmasının ardından teklifin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulması bekleniyor.
Kafe ve restoranlarda sigara kuralları değişebilir
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici başlıklarından birini kafe ve restoranların açık alanlarında sigara kullanımı oluşturuyor.
Özellikle kış aylarında işletmelerin açık bölümlerini ısıtıcılarla donatması ve çevresini açılır kapanır sistemlerle kapatması, bu alanların açık mı yoksa kapalı mekân mı sayılacağı konusunu yeniden gündeme getirdi.
Hazırlanan taslakla birlikte sigara içilebilen alanların fiziksel özelliklerinin daha açık biçimde tanımlanması planlanıyor.
İşletmelerin büyüklüğüne göre sigara kullanan müşterilere ayrı bölümler oluşturulması veya tamamen açık alanların belirlenmesi değerlendiriliyor. Ayrıca sigara içmeyen vatandaşların da açık alanlardan rahatlıkla yararlanabilmesi için özel bölümler ayrılması hedefleniyor.
Sigara içilen alanlarda yiyecek ve içecek servisi yapılmayabilir
Üzerinde çalışılan düzenlemede, sigara kullanımına ayrılan bölümlerde yiyecek ve içecek servisi yapılmaması seçeneği de bulunuyor.
Buna göre işletmelerin sigara içilebilen alanları, yemek ve içecek tüketiminin gerçekleştirildiği bölümlerden ayırması gündeme gelebilecek.
Böylece yalnızca kapalı alanlarda değil, açık alanlarda da sigara dumanına maruz kalmanın azaltılması amaçlanıyor.
Ancak uygulamanın hangi büyüklükteki işletmeleri kapsayacağı ve alanların nasıl düzenleneceği henüz kesinleşmedi.
Hastane, okul ve ibadethane çevrelerine mesafe sınırı
Sağlık paketinde kamuya açık alanlarla ilgili yeni kısıtlamalar da değerlendiriliyor.
Özellikle hastanelerin bahçelerinde ve acil servis girişlerinde sigara kullanımının belirli mesafeler içerisinde yasaklanması planlanıyor.
Benzer şekilde okulların, ibadethanelerin ve çocukların yararlandığı spor tesislerinin çevresinde de sigara kullanımına sınır getirilmesi gündemde.
Bu alanlarda sigara içilemeyecek mesafenin kaç metre olacağı ise henüz belirlenmedi. İlgili kurumların görüşleri doğrultusunda sınırların netleştirilmesi bekleniyor.
Düzenlemeyle çocukların, hastaların ve sigara kullanmayan kişilerin tütün dumanından daha fazla korunması hedefleniyor.
Sigara satışlarında kimlik denetimi sıkılaşacak
Yeni sağlık paketinin bir diğer başlığı ise tütün ürünlerinin satışına yönelik kontroller olacak.
Mevcut kurallar kapsamında uygulanan yaş kontrolünün daha etkin gerçekleştirilmesi ve sigara satışı sırasında kimlik denetimlerinin artırılması planlanıyor.
Kurallara uymayan işletmelere yönelik denetimlerin sıklaştırılması ve mevcut yaptırımların daha etkin uygulanması da üzerinde durulan konular arasında bulunuyor.
Öte yandan kamuoyunda gündeme gelen, belirli bir tarihten sonra doğan kişilere sigara satışının tamamen yasaklanacağı yönündeki iddialara ilişkin de açıklama yapıldı.
Yetkililer, düzenleme kapsamında doğum yılına veya belirli bir tarihe bağlı yeni bir satış yasağının planlanmadığını belirtti.
Elektronik sigara yasağı devam edecek
Sağlık paketinin hazırlanması sırasında elektronik sigaralara ilişkin mevcut uygulama da gündeme geldi.
Yetkililer, Türkiye'de elektronik sigara satışına yönelik yasağın devam edeceğini ve bu ürünlerin satışına izin verilmesine ilişkin bir çalışma bulunmadığını ifade etti.
Yeni düzenlemenin ağırlıklı olarak mevcut tütün kullanım kurallarının netleştirilmesine ve denetimlerin güçlendirilmesine odaklanacağı belirtiliyor.
Gıda takviyelerinde yetki Sağlık Bakanlığı'na geçebilir
Hazırlanan sağlık paketi, sigara kullanımının yanı sıra takviye edici gıda ürünlerini de kapsıyor.
Mevcut uygulamada gıda kapsamında değerlendirilen ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın denetiminde bulunan takviye ürünlerin üretim ve içerik kontrollerinin Sağlık Bakanlığı'na devredilmesi planlanıyor.
Bu değişiklikle vitamin, mineral ve diğer takviye ürünlerin hangi maddeleri ne miktarda içerebileceği konusunda Sağlık Bakanlığı'nın yetkili olması hedefleniyor.
Özellikle bilinçsiz kullanımda böbrek ve karaciğer gibi organlar üzerinde olumsuz etkilere yol açabilen ürünlerin daha sıkı denetlenmesi amaçlanıyor.
Taslağa göre ürün etiketlerinde belirtilen içeriklerin doğruluğu hem üretim aşamasında hem de satışa sunulduktan sonra kontrol edilebilecek. Üretim izinlerinin verilmesinde de Sağlık Bakanlığı yetkili olacak.
Şekerli içecekler için de yeni düzenleme gündemde
Sağlık alanında planlanan çalışmalar arasında şekerli içecekler de bulunuyor.
Obezite ve beslenmeye bağlı sağlık sorunlarının azaltılması amacıyla içeceklerde kullanılan şeker miktarlarına yönelik yeni sınırlar getirilmesi değerlendiriliyor.
Özellikle nişasta bazlı şekerlerin kullanım oranlarının yeniden ele alınması ve ürün içeriklerinin belirli standartlara bağlanması üzerinde duruluyor.
Bu düzenlemenin de toplum sağlığını korumaya yönelik çalışmaların bir parçası olması bekleniyor.
Yeni sigara yasakları ne zaman başlayacak?
Sigara kullanımına yönelik yeni kuralların yürürlüğe gireceği tarih henüz belli olmadı.
Sağlık paketinin hazırlanmasının ardından TBMM'ye sunulması gerekiyor. Ancak Meclis'in yoğun yasama takvimi nedeniyle teklifin görüşülmesinin 2027 yılına kalabileceği ifade ediliyor.
Özellikle 2027 yılı bütçe görüşmeleri ve gündemdeki diğer kanun tekliflerinin, sağlık paketinin ele alınacağı tarihi etkileyebileceği belirtiliyor.
Dolayısıyla kafe ve restoranlarda sigara kullanımına ilişkin yeni sınırlamalar henüz yürürlüğe girmiş değil. Düzenlemenin kapsamı, uygulanacak mesafe sınırları ve işletmelere getirilecek yükümlülükler, kanun teklifinin son halinin belirlenmesiyle netleşecek.
