Sigara, şekerli içecek ve yüksek kalorili atıştırmalıklar için yeni bir katkı payı düzenlemesi hazırlanıyor. Sağlık Bakanlığı bünyesinde çalışılan 25 maddelik kanun teklifi taslağı, bu ürünlerden sağlanacak gelirle koruyucu sağlık hizmetlerine ve sağlıklı yaşam projelerine finansman oluşturmayı amaçlıyor.
Taslakta en dikkat çeken kalem, paketli tütün ürünlerinden alınması öngörülen 20 TL’lik katkı payı. Şekerli içecekler ve bazı atıştırmalıklar da düzenlemenin kapsamında bulunuyor. Henüz taslak aşamasındaki çalışma, yürürlüğe girmiş bir uygulama anlamına gelmiyor.
Sigara paketinden 20 TL alınması planlanıyor
Hazırlanan metne göre paketli tütün ürünlerinden paket başına 20 TL, paketsiz ve kilogram üzerinden satılan tütünden ise kilogram başına 100 TL katkı payı alınması tasarlanıyor.
Türkiye’de yıllık ortalama sigara tüketiminin 5,5 milyar paket olduğu hesabından hareketle, paket başına öngörülen tutarın yılda yaklaşık 110 milyar TL kaynak oluşturabileceği değerlendiriliyor. Bu rakam, taslaktaki katkı payı ve tüketim miktarı esas alınarak yapılan hesaplamaya dayanıyor.
Şekerli ürünler için farklı hesaplama
İçeceklerde alınacak katkı payının, ürünün içerdiği şeker oranına göre belirlenmesi planlanıyor. Taslakta, şekerli içeceklerin her 100 mililitresi için 5 TL’ye kadar katkı payı öngörülüyor.
Aşırı tüketimi önerilmeyen atıştırmalıklarda ise satış fiyatının yüzde 20’si oranında katkı payı alınması hedefleniyor. Böylece oluşturulacak fonun gelirleri yalnızca tütün ürünleriyle sınırlı kalmayacak.
Kaynak okul beslenmesi ve sağlık çalışmalarına ayrılacak
Toplanacak gelirin öncelikli kullanım alanları arasında okul beslenme programları ve çocukluk çağı obezitesiyle mücadele bulunuyor. Diş sağlığı taramaları, spor altyapısına yönelik yatırımlar ve sağlıklı yaşam projeleri de fondan desteklenmesi planlanan çalışmalar arasında.
Tütün kullanımına yönelik hizmetlerin güçlendirilmesi de taslağın hedeflerinden biri. Sigara bırakma polikliniklerinin teknik kapasitesinin artırılması ve nikotin tedavilerinin desteklenmesi amaçlanıyor. Ayrıca akciğer kanseri ve KOAH gibi tütünle bağlantılı hastalıkların erken teşhis, tarama ve tedavi süreçlerine kaynak ayrılması planlanıyor.
Meclise sunulması için sonbahar hedefleniyor
Kanun teklifi taslağının ekim veya kasım ayında TBMM Başkanlığına sunulması hedefleniyor. Paket başına 20 TL ve diğer ürünler için belirtilen oranlar, hazırlık aşamasındaki metnin öngörüleri arasında yer alıyor. Uygulamanın kapsamı ve başlayıp başlamayacağı, yasama sürecinin ardından netleşecek.
