Şirket veya ticari araçların sigortasız kişiler tarafından kullanılması halinde işletmelere uygulanan SGK idari para cezalarında yeni düzenlemeye gidildi. Yeni genelgeyle birlikte, trafik denetiminde tespit edilen sigortasız sürücüler nedeniyle şirketlere otomatik ceza kesilmesi uygulaması sona erdi. Araç sahibi ile sürücü arasındaki ilişkinin SGK denetmenleri tarafından incelenmesi kararlaştırıldı.
SGK'dan otomatik ceza uygulamasına son
Emniyet birimleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) arasında kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yürütülen denetim mekanizmasında önemli değişiklik yapıldı. 2021 yılından bu yana uygulanan sistemde, şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan sigortasız sürücüler nedeniyle işletmelere idari para cezası uygulanabiliyordu.
Eski uygulamada trafik polislerinin düzenlediği tutanaklarda yer alan kimlik ve araç bilgileri SGK sistemine aktarılıyor, sürücünün sigortasız olması durumunda şirket hakkında kayıt dışı işçi çalıştırma işlemi başlatılabiliyordu. Ancak şirket aracını emanet alan akraba, arkadaş veya tanıdıkların da bu kapsamda değerlendirilmesi işletmeler açısından mağduriyetlere neden olabiliyordu.
Araç sahibi ile sürücünün ilişkisi araştırılacak
Yeni düzenlemeyle birlikte trafik tutanağında adı geçen sürücü ile araç sahibi şirket arasında geçmişe dönük herhangi bir işçi-işveren ilişkisi veya SGK tescili bulunmaması halinde doğrudan idari para cezası uygulanmayacak.
Bunun yerine dosya SGK denetmenlerine gönderilecek. İşveren ve sürücü ifadeye çağrılarak aralarındaki akrabalık, arkadaşlık, komşuluk ilişkisi ve aracın emanet olarak verilip verilmediği araştırılacak.
İdari para cezası uygulanıp uygulanmayacağı, denetmenlerin hazırlayacağı nihai rapor doğrultusunda belirlenecek.
Sigortasız işçi çalıştıran şirketlere 198 bin TL ceza
Yapılan incelemelerde sürücünün gerçekten kayıt dışı çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde şirketlere 5510 sayılı Kanun kapsamında çeşitli idari para cezaları uygulanabilecek.
Düzenlemede belirtilen ceza tutarları şöyle:
-
İşe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi: 66 bin 60 TL
-
Fiilin bir yıl içinde tekrarlanması halinde her sigortasız işçi için: 198 bin 180 TL
-
Aylık Prim ve Hizmet Belgesi'nde bildirilmeyen her ay için: 66 bin 60 TL
-
Maaş bordrosunda işçinin isminin yer almaması halinde her ay için: 16 bin 515 TL
-
Kayıt geçersizliği nedeniyle her ay için: 16 bin 515 TL
Söz konusu yaptırımlar, kayıt dışı istihdamın tespit edilmesi halinde uygulanacak. Aracın yalnızca emanet verilmiş olması ise tek başına otomatik ceza gerekçesi olmayacak.
Kiralık araçlarda sözleşme şartı
Yazılı ve imzalı araç kiralama sözleşmesi bulunan ticari araçlarda, aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişinin sürücünün sigorta primlerini yatırması halinde araç sahibi şirkete idari para cezası uygulanmayacak.
Öte yandan trafik kazalarında sürücünün yaralanması veya hayatını kaybetmesi halinde araç sahibinin hukuki ve maddi tazminat sorumluluğuna ilişkin yükümlülüklerinin devam ettiği hatırlatılıyor.
