Sosyal Güvenlik Kurumu’nun son yıllarda yoğunlaştırdığı denetimler, sosyal güvenlik sisteminde suistimallere karşı yürütülen mücadelenin boyutunu açıkça ortaya koyuyor. Özellikle sahte sigortalılık üzerinden emeklilik hakkı elde etmeye çalışanlara yönelik çalışmaların sonuçları, hem kamu zararının büyüklüğünü hem de denetim mekanizmalarının geldiği noktayı gözler önüne seriyor.
2016 yılından bu yana sistemli bir şekilde sürdürülen incelemeler, yalnızca masa başında değil, sahada yapılan kontrollerle de destekleniyor. Bu süreçte, fiilen çalışmadan sigortalı gösterilen kişiler tek tek tespit edilirken, bu yöntemle emeklilik hakkı elde edenlerin kazanımları geri alınıyor.
Sahte Sigortalılığa Karşı Çok Yönlü Denetim
SGK’nın yürüttüğü denetimlerde dijital analizler ile saha incelemeleri birlikte kullanılıyor. Bu yöntem sayesinde, gerçekte faaliyeti bulunmayan iş yerleri üzerinden yapılan sahte sigorta bildirimleri kısa sürede belirlenebiliyor. Denetimlerin temelinde, sigortalılığın yalnızca kağıt üzerinde değil, fiili çalışma şartlarına dayanması gerektiği ilkesi yer alıyor.
Uzmanlara göre, bir kişinin sigortalı sayılabilmesi için bir işverene bağlı olarak çalışması, ücret alması ve bu çalışmanın gerçek olması gerekiyor. Bu unsurlardan biri eksik olduğunda, yapılan sigorta bildirimi geçersiz kabul ediliyor. Bu durum, emeklilik dahil tüm hakların iptal edilmesine kadar varan sonuçlar doğuruyor.
245 Bin Emeklilik İptal Edildi
Yapılan açıklamalara göre, 2016’dan bu yana yürütülen “Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi” kapsamında oldukça çarpıcı veriler elde edildi. Projenin farklı aşamalarında yapılan incelemelerde binlerce sahte iş yeri ortaya çıkarıldı.
Toplamda 3 bini aşkın sahte iş yeri üzerinden yapılan sigorta bildirimleri incelenirken, bu kapsamda 245 binden fazla kişinin sigortalılığı ve buna bağlı emeklilik hakları iptal edildi. Sadece son iki aşamada bile on binlerce sahte sigortalı tespit edilirken, kamuya verilen zararın milyarlarca lirayı bulduğu hesaplandı.
Emeklilik Hayali Yerini Yaptırımlara Bırakıyor
Denetimlerin ardından sahte sigortalı olduğu belirlenen kişiler yalnızca emeklilik haklarını kaybetmekle kalmıyor. Aynı zamanda bugüne kadar aldıkları maaşların geri istenmesi, idari yaptırımlar ve hukuki süreçlerle de karşı karşıya kalabiliyorlar.
Uzmanlar, “çalışmadan emekli olma” düşüncesinin ciddi riskler barındırdığına dikkat çekiyor. Sosyal güvenlik sisteminin bir hak olduğu kadar sorumluluk da içerdiğini vurgulayan yetkililer, vatandaşların bu konuda daha dikkatli hareket etmesi gerektiğini ifade ediyor.
SGK’nın denetimlerini önümüzdeki dönemde daha da artırması beklenirken, sahte sigortalılıkla mücadelede sıfır tolerans yaklaşımının devam edeceği belirtiliyor.
