Türk-İş’in haziran ayına ilişkin yayımladığı son araştırma, Türkiye’de yaşam maliyetlerinin hız kesmeden arttığını bir kez daha gözler önüne serdi. Verilere göre, dört kişilik bir ailenin yalnızca sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık harcama tutarı, yani açlık sınırı, bir önceki aya kıyasla 584 lira artarak 35 bin 758 liraya ulaştı. Mayıs ayında bu rakam 35 bin 174 lira seviyesindeydi. Bu artış, özellikle dar gelirli ailelerin mutfak harcamalarında yaşadığı baskının sürdüğünü ortaya koyuyor.
Yoksulluk Sınırı 116 Bin Lirayı Aştı
Gıda giderlerinin yanı sıra barınma, ulaşım, sağlık, eğitim ve diğer temel ihtiyaçları kapsayan yoksulluk sınırı da haziran ayında dikkat çekici bir seviyeye yükseldi. Buna göre dört kişilik bir ailenin insanca yaşayabilmesi için gerekli toplam gelir 116 bin 478 lirayı buldu. Öte yandan bekar bir çalışanın aylık yaşam maliyeti ise 46 bin 248 lira olarak hesaplandı. Bu veriler, geniş kesimlerin gelir-gider dengesinde zorlandığını açıkça ortaya koyuyor.
Mutfak Enflasyonu Yükselişini Sürdürüyor
Haziran ayında mutfak enflasyonu aylık bazda yüzde 1,66 oranında artış gösterdi. Yıllık bazda ise bu oran yüzde 36,93 olarak kaydedildi. Son altı aylık dönemde gıda fiyatlarındaki toplam artış yüzde 18,63 olurken, yıllık ortalama artış yüzde 40,44 seviyesinde gerçekleşti. Her ne kadar artış hızında önceki aylara göre bir miktar yavaşlama gözlense de fiyatların genel seviyesi yüksek kalmaya devam ediyor.
Gıda Fiyatlarında Ürün Bazlı Değişimler
Haziran ayında temel gıda ürünlerinde genel olarak daha dengeli bir seyir izlenirken, bazı ürün gruplarında dikkat çekici farklılıklar görüldü. Süt, yoğurt ve peynir gibi süt ürünlerinde fiyatlar büyük ölçüde sabit kaldı. Ancak et grubunda farklı yönlü hareketler yaşandı. Kurban Bayramı sonrasında dana eti fiyatlarında gerileme görülürken, kuzu eti fiyatlarında artış dikkat çekti.
Yumurta fiyatlarında ise arz fazlası ve mevsimsel talep düşüşüne bağlı olarak belirgin bir düşüş yaşandı. Bakliyat ürünlerinde ise tablo karışıktı; kuru fasulye ve kırmızı mercimek fiyatlarında artış gözlenirken, nohut fiyatları sabit kaldı.
Sebze ve Meyve Fiyatlarında Mevsim Etkisi
Sebze ve meyve fiyatları üzerinde mevsimsel etkiler belirleyici olmaya devam etti. Özellikle patates fiyatlarındaki artış öne çıkarken, yeni sezon ürünlerinin pazara girmesiyle birlikte bazı sebze ve meyvelerde fiyat düşüşleri görüldü.
Araştırma kapsamında incelenen 36 ürün üzerinden yapılan hesaplamalara göre, sebzelerin ortalama kilogram fiyatı 101,44 lira, meyvelerin kilogram fiyatı ise 139,23 lira olarak belirlendi. Sebze ve meyvenin ortalama kilogram fiyatı ise 108,78 lira seviyesinde hesaplandı.
Alım Gücü Zayıflıyor
Türk-İş, yılın ikinci yarısında asgari ücrete ara zam yapılmamasının çalışanlar üzerindeki ekonomik baskıyı artırdığına dikkat çekti. Mevcut ücretlerin, hızla yükselen yaşam maliyetleri karşısında yetersiz kaldığı vurgulandı. Bu durum, özellikle sabit gelirli kesimlerin alım gücünde ciddi bir erimeye yol açıyor.
Geçtiğimiz yılın haziran ayında 26 bin 115 lira olan açlık sınırı, bir yıl içerisinde yaklaşık yüzde 37 oranında artarak 35 bin 758 liraya yükseldi. Aynı dönemde yoksulluk sınırı da 85 bin 65 liradan 116 bin 478 liraya çıkarak önemli bir artış gösterdi.
Ekonomik Baskı Devam Ediyor
Tüm bu veriler, Türkiye’de yaşam maliyetlerinin yüksek seviyelerde kalmaya devam ettiğini ve özellikle dar gelirli vatandaşların ekonomik anlamda zorlandığını ortaya koyuyor. Gıda fiyatlarındaki artış hızının yavaşlaması kısa vadede bir rahatlama sinyali verse de, genel fiyat seviyesinin yüksekliği hane halkı bütçeleri üzerindeki baskıyı sürdürmeye devam ediyor.
