Kosova Özel İhtisas Daireleri'nin Lahey'de görülen UÇK davasında verdiği ilk derece kararı, ülkede geniş yankı uyandırdı. Kosova Kurtuluş Ordusu'nun (UÇK) dört eski üst düzey ismi Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli ve Rexhep Selimi, savaş suçlarından toplam 81 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
16 Eylül 2026'da açıklanan kararla Thaçi ve Krasniqi 25'er yıl, Veseli 18 yıl, Selimi ise 13 yıl hapis cezası aldı. Karar, sanıkların gözaltında geçirdiği sürelerin de cezalarına mahsup edilmesini öngörüyor.
Dört sanığa toplam 81 yıl hapis
Lahey merkezli Kosova Özel İhtisas Daireleri'nin kararına göre dört sanık; hukuka aykırı veya keyfi tutuklama ve alıkoyma, kötü muamele, işkence ve öldürme suçlarından cezalandırıldı.
Mahkeme, dört sanığın en az 385 kişinin hukuka aykırı şekilde alıkonulmasından, 49 kişiye kötü muamele uygulanmasından, 303 kişinin işkenceye maruz bırakılmasından ve 96 kişinin öldürülmesinden cezai olarak sorumlu olduğuna hükmetti.
Bununla birlikte mahkeme, sanıkları yöneltilen altı insanlığa karşı suçlamadan beraat ettirdi. Kararda, bu suçlamalar bakımından gerekli ispat standardının karşılanmadığı belirtildi.
Karar Kosova’da tartışma yarattı
Yaklaşık altı yıl boyunca Lahey'deki gözaltı tesislerinde tutulan dört eski UÇK yöneticisinin davasında kararın açıklanması, Kosova'da farklı tepkilere neden oldu.
Karar öncesinde ülkenin çeşitli bölgelerinde dört sanığın fotoğraflarının ve “Özgürlüğün Adı Var” sloganının yer aldığı afişler kullanılmıştı. Kararın açıklanacağı gün yaklaşırken sanıkların yakınları, eski silah arkadaşları ve destekçileri süreci yakından takip etti.
Kararın ardından sanıkların savunma ekiplerinin üst yargı mercilerine başvurma hakkı bulunuyor. Açıklanan hüküm ilk derece kararı niteliğinde ve kesinleşmiş değil.
Özel Mahkeme neden Lahey’de kuruldu?
Kosova Özel İhtisas Daireleri, 1998-1999 Kosova Savaşı döneminde UÇK mensuplarına yönelik savaş suçları ve insanlığa karşı suç iddialarını ele almak amacıyla oluşturuldu.
Dört sanık hakkındaki dava kapsamında yargılama 2023 yılında başladı. Delil sunma aşaması Aralık 2025'te tamamlanırken, tarafların kapanış beyanları Şubat 2026'da gerçekleştirildi. Mahkeme, kararını 16 Eylül 2026'da açıkladı.
Davanın temelinde, Mart 1998 ile Eylül 1999 arasında Kosova'nın çeşitli bölgeleri ile Arnavutluk'un kuzeyindeki bazı yerlerde meydana geldiği iddia edilen olaylar bulunuyordu.
Kosova Türkleri açısından da gündemde
Lahey'de açıklanan karar, Kosova'da yaşayan Türk toplumu arasında da yakından takip edilen gelişmeler arasında yer aldı. Kararın ardından ülkedeki siyasi ve toplumsal tartışmalar yeniden gündeme gelirken, Özel Mahkeme'nin yapısı ve yetkileri konusunda geçmişten bu yana devam eden tartışmalar da yeniden öne çıktı.
Özellikle mahkemenin Kosova dışında, Lahey'de faaliyet göstermesi ve uluslararası nitelikteki yapısı, Kosova'nın yargı sistemiyle karşılaştırmalar yapılmasına neden oluyor.
Bununla birlikte Özel İhtisas Daireleri'nin kendi hukuki düzenlemeleri ve görev alanı bulunuyor. Mahkeme kararında da yargılamanın UÇK'nın tamamına ilişkin bir hüküm olmadığı, dört sanığın bireysel cezai sorumluluğunun değerlendirildiği belirtiliyor.
Kararın ardından gözler temyiz sürecinde
16 Eylül'de açıklanan kararın ardından gözler bundan sonraki hukuki sürece çevrildi. Sanıkların savunma ekiplerinin kararı temyiz etmesi beklenirken, üst yargı aşamasında dosyanın yeniden değerlendirilmesi mümkün olacak.
Lahey'deki karar, Kosova'nın yakın tarihindeki savaş dönemiyle ilgili en önemli hukuki süreçlerden birinde yeni bir aşamayı temsil ediyor. Temyiz sürecinin sonucunun ise davanın nihai hukuki durumunu belirlemesi bekleniyor.
