Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi ve Yapay Zeka Çalışmaları Koordinatörü Prof. Dr. Selman Tunay Kamer, okul dönemine geçiş sürecinde öğrencilerin dijital cihaz ve platform kullanımının kademeli olarak azaltılması gerektiğine dikkat çekti. Kamer’e göre, tatil döneminde çocuklara tanınan sınırsız dijital özgürlük, okul düzenine uyumu zorlaştıran önemli bir etken olarak öne çıkıyor.
“Ani Yasaklar Yerine Kademeli Geçiş”
Uzmanlara göre, birçok aile tatil boyunca çocukların dijital cihazları yoğun şekilde kullanmasına izin veriyor. Ancak okulun başlamasıyla birlikte bu alışkanlıkların bir anda kesilmesi, çocuklarda uyum problemlerine yol açabiliyor. Kamer, bu durumu “dijital jetlag” olarak tanımlıyor ve ani değişimlerin çocuklarda öfke patlamaları, iletişim sorunları ve motivasyon kaybına neden olabileceğini belirtiyor.
Bu nedenle ebeveynlerin, dijital kullanım süresini bir anda sıfırlamak yerine aşamalı olarak azaltması öneriliyor. Çocukla birlikte alınan kararlar, bu sürecin daha sağlıklı ilerlemesini sağlıyor.
Ödül Sistemi ve Okul Motivasyonu
Dijital platformların çoğu zaman ödül mekanizması gibi kullanıldığını belirten Kamer, bunun okul ortamında ters etki yaratabileceğini vurguluyor. Çocuklar, dijital dünyada sürekli uyarıcı ve ödül görmeye alıştığında, sınıf ortamında bu eksiklik dikkat dağınıklığına ve öğrenme isteğinin azalmasına yol açabiliyor.
Bu nedenle uzmanlar, dijital araçların tamamen yasaklanmasından ziyade, doğru amaçlarla kullanılmasının teşvik edilmesi gerektiğini ifade ediyor. Özellikle araştırma ve öğrenme odaklı kullanımın desteklenmesi, çocukların akademik gelişimine katkı sağlayabilir.
Uyku Düzeni Kritik Öneme Sahip
Okul dönemine geçişte en önemli konulardan biri de uyku düzeni. Tatil süresince geç saatlere kadar ekran başında kalan çocukların uyku saatlerini aniden değiştirmek, biyolojik ritimde bozulmalara neden olabiliyor. Örneğin gece yarısı uyuyan bir çocuğun bir anda saat 21.00’de yatmaya zorlanması, hem fiziksel hem de zihinsel adaptasyon sorunlarını beraberinde getirebiliyor.
Bu nedenle uzmanlar, uyku saatlerinin de tıpkı dijital kullanım gibi aşamalı şekilde düzenlenmesini öneriyor. Böylece çocuklar okul temposuna daha kolay uyum sağlayabiliyor.
Aile İçi İletişim ve Rol Model Olmak
Velilerin bu süreçte en önemli rolü, çocuklarıyla açık iletişim kurmak ve onlara örnek olmak. Çocuğa “kullanma” denirken ebeveynin sürekli ekran başında olması, alınan kararların etkisini azaltabiliyor. Ortak kuralların belirlenmesi ve bu kurallara ailece uyulması, sürecin başarısını artırıyor.
Sonuç olarak, dijital cihazların hayatımızdan tamamen çıkarılması yerine bilinçli ve kontrollü kullanımı hedeflenmeli. Kademeli geçiş, doğru iletişim ve sağlıklı alışkanlıklarla çocukların hem akademik hem de sosyal gelişimleri desteklenebilir.
