Kastamonu Üniversitesi bünyesinde geliştirilen yenilikçi bir proje ile Türkiye’nin coğrafi işaretli ve unutulmaya yüz tutmuş geleneksel yemekleri dijital ortama taşındı. “Miras Sofrası” adı verilen internet sitesi, hem orijinal tarifleri hem de yapay zekâ destekli alternatif yemek versiyonlarını kullanıcılarla buluşturarak gastronomi alanında dikkat çeken bir dijital arşiv oluşturdu.
Geleneksel Lezzetler Dijital Çağla Buluştu
TÜBİTAK 2209 öğrenci projesi kapsamında hayata geçirilen çalışma, Türkiye’nin farklı illerine ait coğrafi işaretli yemekleri tek bir platformda toplamayı hedefliyor. Proje sayesinde hem tescilli gastronomik değerler korunuyor hem de gelecek nesillere aktarılması için dijital bir veri tabanı oluşturuluyor.
Web sitesinde yer alan içerikler, yalnızca tariflerden ibaret değil. Her yemeğin kültürel hikâyesi, hazırlanış süreci ve yöresel özellikleri de detaylı şekilde sunuluyor. Böylece kullanıcılar sadece yemek tarifine değil, aynı zamanda o yemeğin ait olduğu kültürel mirasa da ulaşabiliyor.
Yapay Zekâ ile Alternatif Tarif Dönemi
Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri ise yapay zekâ entegrasyonu. Sisteme dahil edilen yapay zekâ teknolojisi sayesinde kullanıcılar, sağlık sorunları, beslenme tercihleri veya alerjik durumlarına göre alternatif tarifler oluşturabiliyor.
Örneğin geleneksel Kastamonu mutfağının önemli yemeklerinden biri olan banduma, orijinal tarifinde hindi eti ile hazırlanırken; yapay zekâ desteği sayesinde farklı et türleri veya vejetaryen alternatifler de sunulabiliyor. Bu sayede geleneksel lezzetler, modern beslenme alışkanlıklarına uyarlanabilir hale geliyor.
Her İlin Yemeği Dijital Arşivde Toplanıyor
Proje kapsamında Türkiye’nin 81 iline ait en az bir coğrafi işaretli yemek belirlenerek sisteme eklendi. Bu içeriklerin ilerleyen süreçte artırılması ve video anlatımlarla desteklenmesi planlanıyor.
Türkiye genelindeki gastronomi mirasını tek çatı altında toplama hedefi taşıyan proje, aynı zamanda kırsal bölgelerde unutulmaya yüz tutmuş tariflerin yeniden gün yüzüne çıkarılmasını amaçlıyor.
Akademi ve Öğrencilerden Ortak Çalışma
Kastamonu Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü akademisyenleri ve öğrencileri tarafından yürütülen proje, multidisipliner bir yaklaşım ile geliştirildi.
Proje ekibi, kırsal alanlarda yapılan saha araştırmalarıyla anneanneler ve babaannelerden geleneksel tarifleri derleyerek dijital ortama aktarıyor. Böylece sözlü kültürle aktarılan gastronomi bilgisi yazılı ve dijital bir arşive dönüştürülüyor.
“Miras Sofrası”na İlgi Artıyor
Yaklaşık bir yıllık çalışma sonucunda ortaya çıkan platform, kullanıcılarından ilk geri dönüşleri almaya başladı. Proje ekibi, ilerleyen dönemlerde siteyi daha kapsamlı hale getirerek video içerikler, tarif anlatımları ve interaktif özellikler eklemeyi planlıyor.
Gastronomi ve teknolojiyi bir araya getiren “Miras Sofrası” projesi, hem kültürel mirasın korunması hem de dijitalleşen dünyaya uyum sağlanması açısından önemli bir örnek olarak öne çıkıyor.
