Kastamonu’nun zengin orman ekosisteminde yetişen mantar türleri, bilimsel bir çalışmayla sağlık ve kozmetik sektörüne kazandırıldı. Kastamonu Üniversitesi’nde görev yapan akademisyenler, yaklaşık üç yıl süren yoğun araştırma ve geliştirme sürecinin ardından tamamen doğal içeriklerden oluşan bir güneş kremi üretmeyi başardı. Özellikle kanlıca, ayı ve reishi mantarlarının biyoaktif özelliklerinden faydalanılarak geliştirilen ürün, hem çevre dostu yapısıyla hem de cilt sağlığına sunduğu katkılarla dikkat çekiyor.
Fen Fakültesi Kimya Bölümü’nden Prof. Dr. Temel Kan Bakır ile Orman Fakültesi’nden Dr. Öğretim Üyesi Mertcan Karadeniz’in ortak çalışmasıyla ortaya çıkan güneş kremi, SPF 25+ koruma faktörüne sahip. Ürün, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenerek bilimsel başarısını resmileştirdi. Araştırma sürecinde mantarların içerdiği güçlü antioksidanlar ve fenolik bileşikler incelenerek, güneşin zararlı UV ışınlarına karşı doğal bir koruma mekanizması geliştirildi.
Kimyasal İçeriklere Alternatif Doğal Çözüm
Günümüzde kozmetik ürünlerde kullanılan sentetik UV filtrelerinin bazı cilt tiplerinde alerjik reaksiyonlara yol açabildiği biliniyor. Bu soruna çözüm üretmek isteyen araştırmacılar, tamamen doğal bileşenlerle etkili bir güneş koruyucu geliştirmeyi hedefledi. Yapılan laboratuvar çalışmaları sonucunda mantar özlerinin UV ışınlarına karşı etkili bir bariyer oluşturabildiği ortaya kondu.
Dr. Mertcan Karadeniz, projeye ilişkin yaptığı açıklamada, doğal ürünlere olan ilginin her geçen gün arttığını belirterek, “Kimyasal içeriklere alternatif oluşturmak amacıyla mantar ekstratlarını kullanarak koruyucu bir formül geliştirdik. Üç yıl süren çalışmanın sonunda patent almayı başardık” dedi. Karadeniz ayrıca, doğadan toplanan mantarların laboratuvar ortamında işlenerek krem formuna dönüştürüldüğünü ve yaklaşık 28 faktörlük koruma sağlandığını ifade etti.
Literatürde Bir İlk Olma Özelliği Taşıyor
Prof. Dr. Temel Kan Bakır ise mantarların içerdiği fenolik bileşiklerin UV ışınlarını absorbe edebildiğini belirterek, bu özelliğin güneş kremi üretiminde değerlendirildiğini söyledi. Daha önce bitkisel kaynaklar üzerinde benzer çalışmalar yapılmış olsa da mantar bazlı bir güneş kremi formülasyonunun literatürde yer almadığını vurgulayan Bakır, bu yönüyle geliştirilen ürünün özgün bir çalışma olduğunu dile getirdi.
Araştırma ekibi, mevcut SPF 25+ koruma seviyesini daha da artırmayı hedefliyor. Yapılan çalışmaların devam ettiğini belirten akademisyenler, ilerleyen süreçte ürünün SPF 50+ seviyesine çıkarılabileceğini ifade ediyor.
Seri Üretim İçin Görüşmeler Sürüyor
Kastamonu’nun doğal kaynaklarından ilham alınarak geliştirilen bu yenilikçi ürünün, yalnızca bilimsel değil ekonomik açıdan da önemli katkılar sağlaması bekleniyor. Prototip aşamasındaki güneş kreminin seri üretime geçmesi için çeşitli firmalarla görüşmelerin sürdüğü bildirildi.
Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal da üniversitenin doğa temelli bilimsel çalışmalarına dikkat çekerek, bu tür projelerin hem sürdürülebilirlik hem de toplumsal fayda açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. Doğal içerikli ve çevre dostu ürünlerin gelecekte daha fazla ön plana çıkacağını belirten Topal, benzer projelerin desteklenmeye devam edeceğini ifade etti.
