Kastamonu’nun Pınarbaşı ilçesinde, Küre Dağları Milli Parkı sınırları içinde yer alan Ilgarini Mağarası, sahip olduğu doğal ve tarihi özelliklerle yeniden gündeme geldi. Yaklaşık 220 milyon yıllık geçmişe sahip olduğu belirtilen mağara, Kastamonu Üniversitesi akademisyenleri tarafından bilimsel yönleriyle incelendi.
858 metre uzunluğu ve 250 metre derinliğiyle dikkat çeken Ilgarini Mağarası, yalnızca doğal güzelliğiyle değil, içinde barındırdığı Roma ve Bizans dönemlerine ait izlerle de önemli bir miras alanı olarak değerlendiriliyor. Yapılan akademik çalışmada mağaranın, Kastamonu’nun doğa, kültür ve macera turizmi açısından taşıdığı potansiyeli güçlendiren önemli değerlerden biri olduğu vurgulandı.
Ilgarini Mağarası bilimsel çalışmaya konu oldu
Kastamonu Üniversitesi tarafından hazırlanan araştırma, Ilgarini Mağarası’nın turizm coğrafyası bakımından önemini ortaya koydu. “Yerin Derinliklerindeki Adrenalin: Ilgarini Mağarası’nın Kastamonu Turizm Coğrafyası Bağlamında Macera Turizmi Dinamikleri ve Stratejik Analizi” başlıklı çalışma; Araç Rafet Vergili Meslek Yüksekokulu Avcılık ve Yaban Hayatı Bölümü Öğretim Görevlisi Hikmet Haberal, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü Türkiye Coğrafyası Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Evren Atış ve yüksek lisans öğrencisi Berke Burmabıyık tarafından hazırlandı.
Çalışmada Ilgarini Mağarası’nın yalnızca yer altı oluşumu olarak ele alınamayacağı, jeomorfolojik, speleolojik, arkeolojik ve turistik yönleriyle çok katmanlı bir değer taşıdığı ifade edildi. Mağaranın derinliği, kapalı alan yapısı, keşif hissi oluşturan güzergahları ve teknik geçişleriyle nitelikli macera turizmi için güçlü bir destinasyon olabileceği belirtildi.
Roma ve Bizans dönemlerinden izler taşıyor
Ilgarini Mağarası’nı özel kılan unsurlardan biri de tarihi kalıntıları. Araştırmada mağaranın Roma ve Bizans dönemlerinde iskan ve dini amaçlarla kullanıldığına işaret eden bulgulara sahip olduğu aktarıldı. Mağara içinde yapı kalıntıları, seramik ve küp parçaları, su sarnıcı, kuyu, lahitler, şapel ve fırın kalıntılarının bulunduğu belirtildi.
Bu yönüyle Ilgarini Mağarası, Kastamonu’nun yalnızca doğal varlıklarıyla değil, tarihsel birikimiyle de öne çıkan noktalarından biri olarak değerlendiriliyor. Bilimsel çalışmada, mağaranın tek başına değil; Valla Kanyonu, Horma Kanyonu ve Ilıca Şelalesi gibi çevredeki doğal güzelliklerle birlikte ele alınması gerektiğine dikkat çekildi. Bu alanların birlikte planlanması halinde bölgenin güçlü bir doğa ve macera turizmi rotasına dönüşebileceği ifade edildi.
Kontrollü turizm ve koruma vurgusu
Araştırmada, Ilgarini Mağarası’nın turizme kazandırılması sürecinde kontrolsüz ziyaretlerin doğal ve tarihi dokuya zarar verebileceğine de dikkat çekildi. Bu nedenle ziyaretçi yönetimi, güvenlik önlemleri, rehberlik hizmetleri, lojistik imkanlar ve taşıma kapasitesi planlamasının büyük önem taşıdığı vurgulandı.
SWOT analizi kapsamında acil durum tahliye protokollerinin güçlendirilmesi, uluslararası güvenlik standartlarının uygulanması, yerel halkın alan kılavuzluğu eğitimleriyle sürece dahil edilmesi ve yüksek katma değerli deneyim paketlerinin oluşturulması önerildi.
Türkiye’nin mağara zenginliğine de değinilen çalışmada, ülkede 40 binin üzerinde mağara bulunduğunun tahmin edildiği hatırlatıldı. Kastamonu’nun ise mağaraları, kanyonları, dağları ve jeomorfolojik yapılarıyla alternatif turizm için önemli fırsatlar sunduğu belirtildi.
Çalışmada, “Bu potansiyelin değerlendirilmesi, bölgenin turizm gelirlerini artırabileceği gibi yerel halk için de yeni istihdam alanları oluşturabilir. Bununla birlikte mağara turizminin geliştirilmesi sürecinde altyapı, ulaşım ve tanıtım faaliyetlerinin planlı şekilde yürütülmesi gerekmektedir. Doğal yapının korunması ve sürdürülebilir turizm anlayışının benimsenmesi, bu alanların gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem taşımaktadır” denildi.
Ilgarini Mağarası üzerine yapılan bu akademik çalışma, Kastamonu’nun doğal mirasının bilimsel bakış açısıyla ele alınması ve sürdürülebilir turizm anlayışıyla geleceğe taşınması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
