Kastamonu Üniversitesi Yapay Zeka Çalışmaları Koordinatörü ve Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selman Tunay Kamer, çocukların dijital platformlarda karşı karşıya kaldığı risklere dikkat çekerek ailelere önemli uyarılarda bulundu. Kamer, dijital mecraların artık yalnızca eğlence ve vakit geçirme alanı olmaktan çıktığını, özellikle çocuklar ve gençler üzerinde yönlendirici ve dönüştürücü etkiler oluşturan bir yapıya dönüştüğünü söyledi.
Son yıllarda çocukların sosyal medya, dijital oyunlar ve çevrim içi içeriklerle çok daha erken yaşta temas kurduğunu belirten Kamer, bu alanlarda karşılaşılan şiddet içeriklerinin zamanla sıradanlaşabildiğine işaret etti. Aile içi iletişimin zayıflamasıyla birlikte çocukların farklı rol modeller aramaya başladığını vurgulayan Kamer, ebeveynlerin çocuklarıyla daha güçlü bir bağ kurmasının artık her zamankinden daha önemli hale geldiğini anlattı.
Dijital içeriklerin etkisi büyüyor
Prof. Dr. Selman Tunay Kamer, dijital platformların çocuk ve gençler üzerinde sadece eğlence odaklı bir etki bırakmadığını, aynı zamanda davranış biçimlerini de etkileyebildiğini ifade etti. Özellikle şiddet temalı oyunlar ve videoların, gelişim çağındaki çocukların düşünce dünyasında kalıcı izler bırakabileceğini belirten Kamer, çocukların bazı içerikleri zamanla normal bir şeymiş gibi algılamaya başladığını söyledi.
Kamer, dijital oyunlardaki ödüllendirme mekanizmasının da dikkatle ele alınması gerektiğini vurgulayarak, şiddet içeren bazı oyunlarda saldırgan davranışların başarı gibi sunulduğunu dile getirdi. Çocukların gördükleri içeriklerden etkilenerek benzer tavırları gerçek yaşamda da uygulamaya yönelebileceğini belirten Kamer, algoritmaların da bu döngüyü güçlendirdiğini ifade etti. Bir kez benzer içeriklere yönelen çocukların, zamanla daha fazla şiddet temalı video ve oyunla karşı karşıya kaldığını, bunun da etkilenme düzeyini artırdığını söyledi.
Çocukların anlattıkları mutlaka dinlenmeli
Aile içi iletişimin bu süreçte belirleyici rol oynadığını anlatan Kamer, anne ve babaların çocukların duygularını, yaşadıklarını ve korkularını dinlemesi gerektiğini vurguladı. Modern yaşamın yoğun temposunda ailelerin çoğu zaman yorgun ve meşgul olduğunu, bu nedenle çocukların anlatmak istedikleri bazı olayların gözden kaçabildiğini ifade eden Kamer, bunun önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Kamer, “Çocuk, sosyal çevresinde veya okuldaki şiddet olaylarıyla ilgili bazı paylaşımlar yapmak istiyor veya kendi gördüğü zorbalıkla ilgili korktuğu için anne babaya sığınma eğilimi gösteriyor ama anne baba bir bahaneyle çocuğu uzaklaştırıyor. İletişim günden güne düştüğü için çocuk farklı kahramanlar, farklı arayışlar içine giriyor. Sosyal medyanın ürettiği kişileri çocuklar kahramanları olarak görmeye başladı” sözleriyle aile içi iletişim eksikliğine dikkat çekti.
Eskiden çocukların daha çok aile bireylerini ya da toplumda saygın kabul edilen meslekleri örnek aldığını belirten Kamer, bugün ise sosyal medyada öne çıkan bazı kişilerin gençler üzerinde çok daha güçlü etkiler oluşturduğunu söyledi. Şiddet eğilimi sergileyen ve buna rağmen görünür olmaya devam eden kişilerin rol model haline gelmesinin büyük risk taşıdığını ifade etti.
Sorunun çözümü için ortak yaklaşım gerekiyor
Prof. Dr. Selman Tunay Kamer, bu meselenin yalnızca ailelerin çabasıyla çözülemeyeceğini, kurumlar arasında da ortak bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Ailelerin çocuklarını dijital ortamda tamamen yalnız bırakmaması gerektiğini söyleyen Kamer, çocukların hangi içeriklerle karşılaştığının, hangi oyunları oynadığının ve hangi etkiler altında kaldığının mutlaka konuşulması gerektiğini vurguladı.
Kamer, ailelerin çocuklardan gelen küçük sinyalleri bile önemsemesi gerektiğini hatırlatarak, dijital platformlarda yaşananların ev içinde konuşulmasının büyük önem taşıdığını belirtti. Gerektiğinde okul yönetimi ve ilgili kurumlarla iletişime geçilmesinin de koruyucu bir adım olacağını söyleyen Kamer, çocukların dijital dünyada yalnız bırakılmaması gerektiği mesajını yineledi.
