Kastamonu Üniversitesi, son yıllarda artış gösteren orman yangınlarına karşı bilimsel bir çözüm geliştirmek amacıyla dikkat çeken bir projeyi hayata geçiriyor. Üniversite bünyesinde yürütülecek çalışma kapsamında, geçmiş veriler ve çevresel faktörler analiz edilerek 2030, 2050 ve 2070 yıllarına yönelik kapsamlı yangın risk haritaları oluşturulacak.
Yapay Zekâ Destekli Yangın Analizi
Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Fatih Sivrikaya’nın yürütücülüğünü üstlendiği proje, TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı kapsamında destek almaya hak kazandı. “Hibrit Makine Öğrenmesi ile Orman Yangın Riskinin Mekansal Modellenmesi ve İklim Projeksiyonları” başlıklı çalışma, modern yapay zekâ tekniklerini kullanarak yangın riskini daha doğru tahmin etmeyi amaçlıyor.
Projede, alanında uzman akademisyenlerin yanı sıra Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü yetkilileri de aktif rol alacak. Bu iş birliği sayesinde hem akademik bilgi hem de saha deneyimi bir araya getirilerek daha güçlü bir analiz süreci yürütülecek.
10 Yıllık Veriler Detaylı İncelenecek
Araştırma kapsamında, 2016-2025 yılları arasında meydana gelen orman yangınları mercek altına alınacak. Yangınların çıkış nedenleri, yayılma hızları ve etkiledikleri alanlar gibi birçok parametre detaylı şekilde incelenecek. Bunun yanı sıra sıcaklık, nem, rüzgâr ve topoğrafya gibi çevresel faktörlerin yangın üzerindeki etkisi de analiz edilecek.
Projede Random Forest, XGBoost, Gradient Boosting Machine, Yapay Sinir Ağları, Destek Vektör Makineleri ve lojistik regresyon gibi birçok farklı makine öğrenmesi algoritması kullanılacak. Bu yöntemlerin performansları karşılaştırılarak en yüksek doğruluk oranına sahip model belirlenecek.
Gelecek Senaryoları ile Risk Tahmini
Çalışmanın en önemli aşamalarından biri ise iklim değişikliği senaryolarına dayalı projeksiyonlar olacak. SSP1-2.6, SSP2-4.5 ve SSP5-8.5 gibi farklı emisyon senaryoları doğrultusunda gelecekteki yangın riskleri tahmin edilecek. Bu sayede yalnızca bugünün değil, geleceğin de risk haritaları ortaya konulacak.
Elde edilecek veriler, özellikle yangınların yoğunlaşabileceği bölgelerin önceden belirlenmesine katkı sağlayacak. Böylece ilgili kurumlar, daha etkili önleyici tedbirler alabilecek ve yangınlara müdahale süreçlerini daha verimli planlayabilecek.
Bilimsel Çalışmalarla Önleyici Tedbirler Güçlenecek
Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, orman yangınlarının küresel ölçekte giderek büyüyen bir tehdit olduğuna dikkat çekerek, bu tür bilimsel projelerin önemine vurgu yaptı. Topal, yangın risklerinin önceden tahmin edilmesinin hem doğanın korunması hem de ekonomik kayıpların azaltılması açısından kritik rol oynadığını ifade etti.
Üniversite olarak toplumsal fayda sağlayan araştırmaları desteklemeye devam edeceklerini belirten Topal, projede emeği geçen akademisyenlere teşekkür ederek başarı dileklerini iletti.
Bölge ve Ülke İçin Stratejik Katkı
Yaklaşık 12 ay sürecek ve 150 bin TL bütçeye sahip olan proje, yalnızca Kastamonu için değil, Türkiye genelinde orman yangınlarıyla mücadeleye önemli katkılar sunmayı hedefliyor. Geliştirilecek modelleme sistemi sayesinde, gelecekte yaşanabilecek olası yangınların önüne geçilmesi ve doğal kaynakların korunması adına önemli bir adım atılmış olacak.
