Türkiye’de görev yapan valilerin memleket dağılımına ilişkin yapılan kapsamlı bir analiz, mülki idare sisteminin coğrafi ve kariyer bazlı yapısına dair dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. İstamonu Gazetesi tarafından hazırlanan araştırmada, 81 ilde görev yapan valilerin kökenleri, mesleğe giriş yılları ve kariyer basamakları detaylı şekilde incelendi.
Erzurum Zirvede: Bürokratik Geleneğin Gücü
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, Türkiye’de en fazla vali yetiştiren ilin Erzurum olması oldu. Erzurum’dan 6 vali çıkması, ilin uzun yıllara dayanan güçlü bürokratik ve idari geleneğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Erzurum’u 5 vali ile Elazığ takip ederken; Sivas, Adana ve Kayseri 4’er vali ile öne çıkan diğer iller arasında yer aldı. Bunun yanında Sinop, Trabzon, Ordu, Malatya, Çorum, Antalya ve Ankara 3’er vali ile listede üst sıralarda yer aldı.
Ayrıca Ağrı, Bitlis, Giresun, Kırşehir, Konya, Kahramanmaraş ve Mardin ise 2’şer vali ile dikkat çeken iller arasında yer aldı. Bu tablo, özellikle Anadolu şehirlerinin mülki idare geleneğinde güçlü bir insan kaynağı yetiştirdiğini ortaya koydu.
Kastamonu’nun Sessiz Ama Güçlü Etkisi
Araştırmanın en dikkat çekici başlıklarından biri ise Kastamonu oldu. Verilere göre Kastamonu, doğrudan çok sayıda vali çıkarmaktan ziyade, mülki idare kariyerinde önemli bir “geçiş ve yetişme merkezi” olarak öne çıkıyor.
Türkiye genelinde görev yapan birçok vali, meslek hayatlarının farklı dönemlerinde Kastamonu’da kaymakam, kaymakam vekili veya idari görevlerde bulundu. Bu durum, ilin bürokratik eğitim ve saha tecrübesi açısından önemli bir okul niteliği taşıdığını gösteriyor.
Kastamonu’da Görev Yapmış Güncel Valiler
Kastamonu’da görev yapmış ve bugün Türkiye’nin farklı illerinde valilik görevini sürdüren isimler de dikkat çekiyor. Bu isimler arasında:
- Çanakkale Valisi Doç. Dr. Ömer Toraman (Küre)
- Çorum Valisi Ali Çalgan (Çatalzeytin)
- Hatay Valisi Mustafa Masatlı (Küre)
- Kocaeli Valisi İlhami Aktaş (Devrekani)
- Konya Valisi İbrahim Akın (Kastamonu merkez)
- Muş Valisi Avni Çakır (2020 yılında Kastamonu Valisi)
- Siirt Valisi Dr. Kemal Kızılkaya (Araç)
- Tekirdağ Valisi Recep Soytürk (Taşköprü)
- Karaman Valisi Hayrettin Çiçek (Bozkurt)
- Osmaniye Valisi Mehmet Fatih Serdengeçti (Seydiler)
Bu tablo, Kastamonu’nun yalnızca yerel bir idari merkez değil, aynı zamanda Türkiye genelinde üst düzey bürokrasiye insan yetiştiren önemli bir basamak olduğunu ortaya koyuyor.
Kariyer Başlangıçlarında 1990–2000 Kuşağı Dikkat Çekiyor
Analizde öne çıkan bir diğer unsur ise valilerin büyük bölümünün 1990–2000 yılları arasında mesleğe başlamış olması. Bu durum, Türkiye’de mülki idare sisteminde bir kuşağın artık üst düzey yöneticilik pozisyonlarına geldiğini gösteriyor.
Anadolu’nun Bürokrasiye Katkısı
Genel tabloya bakıldığında, Türkiye’nin farklı şehirleri mülki idare kadrolarına önemli katkılar sunmaya devam ediyor. Özellikle Erzurum, Elazığ ve Sivas gibi iller vali yetiştirme konusunda öne çıkarken, Kastamonu ise doğrudan sayıdan çok kariyer gelişimindeki rolüyle dikkat çekiyor.
Bu veriler, Türkiye’de mülki idarenin yalnızca merkezi değil, aynı zamanda Anadolu şehirlerinin de güçlü katkısıyla şekillendiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
