İnternetten alışveriş yaptıktan sonra gelen her mesaj, sipariş verdiğiniz platformdan gönderilmiş olmayabilir. Dolandırıcılar, tüketicinin yeni verdiği bir siparişi bahane ederek “Ürünün fiyatı yanlış girildi” ya da “Siparişinizde sorun oluştu” gibi ifadelerle ek ödeme isteyebiliyor. Mesajdaki IBAN’a para gönderilmesi veya bağlantı üzerinden kart bilgisi girilmesi ise tüketiciyi alışveriş yaptığı platformun dışına çıkarıyor.
Bu yöntemi etkili kılan ayrıntı, mesajın bazen gerçek bir siparişle ilişkili görünmesi. Ürün ya da teslimat bilgilerini gören kişi, karşısındaki kişinin platform adına yazdığını düşünebiliyor. Oysa siparişle ilgili bazı bilgilere ulaşılmış olması, ödeme talebinin güvenilir olduğunu göstermiyor.
“Fiyat farkı” mesajı neden şüphe uyandırmalı?
Tüketici Konfederasyonu Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki’nin dikkat çektiği yöntemde, alışveriş tamamlandıktan sonra tüketiciye ikinci bir ödeme yapması gerektiği söyleniyor. Gerekçe kimi zaman fiyat hatası, kimi zaman siparişin askıda kalması oluyor. Ortak nokta ise paranın gönderilen bir IBAN’a aktarılmasının ya da mesajdaki bağlantıdan ödeme yapılmasının istenmesi.
Dolandırıcılık girişimlerinde tüketiciyi hızlı karar vermeye zorlayan bir dil de kullanılabiliyor. “Hemen ödeme yapmazsanız siparişiniz iptal edilecek” türü bir ifade, kişinin uygulamayı açıp durumu kontrol etmesine fırsat bırakmadan işlem yapmasını amaçlıyor. Böyle bir mesaj geldiğinde ilk adım ödeme yapmak değil, siparişin gerçek durumuna bakmak olmalı.
Bağlantıdaki ödeme sayfası taklit olabilir
Risk yalnızca IBAN’a para göndermekle sınırlı değil. Bazı mesajlar, bilinen e-ticaret platformlarının ödeme ekranına benzeyen sayfalara yönlendirebiliyor. Sayfanın renkleri ve logosu tanıdık görünse bile adres farklı olabilir. Bu ekrana kart bilgilerini girmek, bilgilerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesine yol açabilir.
SMS, WhatsApp ve e-posta üzerinden gelen bağlantılar bu nedenle dikkatle değerlendirilmeli. Mesajdaki linke basmak yerine alışveriş uygulamasını doğrudan açmak veya internet sitesinin adresini kendiniz yazarak giriş yapmak daha güvenli bir kontrol yolu sunar. Sipariş ayrıntılarında ek ödeme görünmüyorsa, gelen talep için platformun uygulama içindeki müşteri hizmetleriyle görüşülmeli.
Ödeme yapmadan önce ne kontrol edilmeli?
Önce mesajın hangi kanaldan geldiğine bakın. Telefon numarasının veya profil fotoğrafının kurumsal görünmesi tek başına doğrulama sayılmaz. Ardından sipariş numarasını ve ödeme durumunu resmî uygulama üzerinden kontrol edin. Bir fiyat farkı talebi varsa bunun nedenini ve ödeme yöntemini yine platformun kendi kanallarından öğrenin.
Şüpheli bir IBAN’a para gönderildiğinde ya da bağlantıya kart bilgileri girildiğinde zaman kaybetmeden bankayla iletişime geçmek önemli. Mesajı, bağlantıyı ve varsa dekontu saklamak da durumu platforma ve ilgili makamlara bildirirken işe yarayabilir.
Baki’nin uyarısının özü basit: Siparişinizi bilen bir mesaj, mutlaka doğru kişiden gelmiş değildir. Ek ödeme talebiyle karşılaştığınızda kısa bir duraklama ve resmî kanaldan doğrulama, maddi kaybı önleyebilir.
