Fındık piyasasında üreticinin beklediği fiyat ile serbest piyasadaki rakamlar arasındaki fark tartışma konusu oldu. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) Levant kalite fındık için açıkladığı 250 liralık alım fiyatına karşın serbest piyasada fiyatların 170-180 lira seviyelerinde seyretmesi üzerine Ticaret Bakanlığı ve Rekabet Kurumu tarafından inceleme başlatıldı.
Fındıkta fiyat farkı gündemde
Yeni sezonla birlikte fındık üreticisinin gözü piyasadaki fiyatlara çevrilirken, TMO'nun açıkladığı rakam ile serbest piyasa arasındaki makas dikkat çekti. TMO tarafından Levant kalite fındık için 250 lira olarak açıklanan alım fiyatına rağmen üreticilerin serbest piyasada daha düşük rakamlarla karşılaşması tartışmaları beraberinde getirdi.
Ekonomim'de yer alan habere göre, Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça daha önce fiyat farkına ilişkin Ticaret Bakanlığı ve Rekabet Kurumu'na çağrıda bulunduklarını belirtti. Akça, müfettişlerin sahada inceleme yaptığını ve Ziraat Odası'ndan da konuya ilişkin rapor talep edildiğini ifade etti.
Hazırlanan raporun çözüm önerileriyle birlikte incelemeyi yürüten müfettişlere gönderildiği aktarıldı.
“İnceleme ihracattan başlamalı”
Atakan Akça, yürütülen incelemenin hangi aşamadan başlatılması gerektiğine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Akça'ya göre araştırmanın yalnızca üreticinin fındığını sattığı noktadan başlatılması yerine ihracat fiyatlarının öncelikle incelenmesi gerekiyor.
İhracatçıların fındığı yurt dışına hangi fiyatlardan gönderdiğinin ortaya çıkarılmasının önemli olduğunu belirten Akça, daha sonra ürünün hangi firmadan ve hangi fiyattan temin edildiğinin geriye doğru araştırılması gerektiğini söyledi.
Bu yöntemle fiyat oluşumunda hangi aşamada farklılık meydana geldiğinin daha net görülebileceği ifade edildi.
Depolardaki fındıklar da kontrol edilmeli
İncelemenin sadece ticari kayıtlardan ibaret olmaması gerektiğini savunan Akça, firmaların fiziki stoklarının da kontrol edilmesi gerektiğini belirtti.
Tüccar, sanayici ve diğer işletmelerin depolarında bulunan fındık miktarlarının kayıtlarla karşılaştırılmasının önemine dikkat çeken Akça, firmaların yalnızca resmi adreslerindeki depolarının değil, farklı bölgelerde bulunan stok alanlarının da incelenmesi gerektiğini dile getirdi.
Akça, yalnızca kağıt üzerindeki kayıtların incelenmesinin piyasadaki gerçek tabloyu ortaya çıkarmakta yetersiz kalabileceğini belirtti.
Gözler büyük ihracatçılarda
Fındık piyasasındaki fiyat oluşumunun araştırılması kapsamında yüksek miktarda ihracat gerçekleştiren şirketlerin de incelenmesi gerektiğini söyleyen Akça, özellikle Türkiye'nin önde gelen ihracatçıları üzerinden yapılacak kapsamlı bir araştırmanın sürecin daha hızlı anlaşılmasına yardımcı olabileceğini ifade etti.
Akça, Ferrero ve yüksek miktarda ihracat gerçekleştiren diğer firmaların ihracat kayıtlarının incelenmesini önerdi. İhracat fiyatlarının kamu kurumlarının resmi kayıtlarında bulunduğuna dikkat çeken Akça, bu verilerin fiyat zincirinin geriye doğru takip edilmesine imkan sağlayabileceğini belirtti.
250 liralık fiyat ile 170 lira arasındaki fark
Fındık piyasasında tartışmaların merkezinde ise TMO'nun açıkladığı 250 liralık fiyat ile serbest piyasadaki 170-180 lira seviyesindeki rakamlar bulunuyor.
Akça, TMO tarafından açıklanan fiyatın altında oluşan serbest piyasa fiyatlarının nedeninin araştırılması gerektiğini savundu. Üreticinin elindeki ürünün hangi aşamalardan geçerek nihai satış fiyatına ulaştığının ortaya çıkarılmasının, piyasadaki fiyat farkının anlaşılması açısından önem taşıdığı belirtildi.
Ticaret Bakanlığı ve Rekabet Kurumu'nun yürüttüğü incelemenin sonucunda fındık piyasasındaki fiyat oluşumuna ilişkin nasıl bir tablo ortaya çıkacağı ise önümüzdeki süreçte belli olacak.
