Gerçekleştirdiği sunumda geçmişte hayata geçirilen projeleri anlatan Yeter, tarihi konakların restorasyonundan müzelerin oluşturulmasına, öğrencilerin kenti tanımasına yönelik uygulamalardan turizm yatırımlarına kadar birçok çalışmayı katılımcılarla paylaştı.
Kastamonu'nun Tarihi Kimliğinde Atatürk'ün Ziyaretinin Önemi
Sunumuna Mustafa Kemal Atatürk'ün Kastamonu ziyaretini hatırlatarak başlayan Enis Yeter, Atatürk'ün 23 Ağustos 1925 tarihinde kente geldiğini ve yaklaşık bir hafta Kastamonu'da kaldığını belirtti. Yeter, 27 Ağustos 1925 tarihinde İnebolu Türk Ocağı binasının balkonundan yaptığı konuşmayla Şapka İnkılabı'nı açıkladığını hatırlattı.
Söz konusu tarihi binanın günümüzde kültür merkezi ve müze olarak değerlendirildiğini ifade eden Yeter, Kastamonu'nun Cumhuriyet tarihindeki önemli konumuna dikkat çekti.
Kentin 1930'lu yıllardan kalan mimari dokusunu büyük ölçüde muhafaza ettiğini söyleyen Yeter, bu başarıda 1960'lı yıllarda İstanbul Teknik Üniversitesi'nden Doğan Kuban ve öğrencilerinin hazırladığı kentsel koruma planının önemli rol oynadığını dile getirdi. Ancak tarihi yapıların korunması için yalnızca plan hazırlamanın yeterli olmayacağını vurgulayan Yeter, projelerin kararlılıkla uygulanması gerektiğini belirtti.
Hükümet Konağı Meydanı ve Tarihi Yapılar Ön Plana Çıktı

Kastamonu'nun tarihi merkezinde bulunan önemli yapılara da değinen Yeter, Mimar Vedat Tek tarafından tasarlanan Hükümet Konağı'nın 1902 yılında hizmete açıldığını hatırlattı.
Halkevi binasının ise 11 Aralık 1938 tarihinde İsmet İnönü tarafından açıldığını aktaran Yeter, yapının restorasyonu sırasında dikkat çekici bir mimari ayrıntının ortaya çıkarıldığını anlattı. Onarım çalışmaları esnasında sahnede daha önce kapatılmış olan opera boşluğunun bulunduğunu belirten Yeter, bu tür ayrıntıların tarihi yapıların özgün mimarisinin korunması açısından önem taşıdığını ifade etti.
Abdurrahman Paşa Lisesi başta olmak üzere meydan çevresindeki diğer tarihi eserler hakkında da bilgi veren Yeter, Kastamonu'nun sahip olduğu mimari zenginliğin korunmasının kent kimliği açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Restorasyon Çalışmalarında Kendi Ustalarını Yetiştirdiler
Tarihi yapıların gelecek nesillere aktarılması amacıyla bir restorasyon merkezi kurduklarını anlatan Enis Yeter, çalışmaların önemli bir bölümünü kendi oluşturdukları ekiplerle gerçekleştirdiklerini belirtti.
Bu kapsamda deneyimli köy ustalarının yanına gençleri de dahil ettiklerini söyleyen Yeter, geleneksel yapı tekniklerinin yeni kuşaklara aktarılmasını hedeflediklerini kaydetti.

Satın alınan tarihi konakların restorasyonunda müteahhit veya taşeron firmalar yerine kendi ekiplerini tercih ettiklerini belirten Yeter, bu yöntemin ciddi ekonomik avantaj sağladığını dile getirdi. Yeter, maliyetlerin bazı çalışmalarda üçte bir, hatta dörtte bir seviyesine kadar indirildiğini ifade etti.
Kendi ekipleriyle yürütülen çalışmalar sayesinde hem daha kaliteli hem de tarihi dokuyla uyumlu restorasyonlar gerçekleştirdiklerini aktaran Yeter, rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin de ekip tarafından hazırlandığını söyledi. Gerekli kurul onaylarının alınmasının ardından uygulamaların yine aynı kadroyla tamamlandığını belirtti.
Tarihi Konaklar Müze, Otel ve Sosyal Yaşam Alanlarına Dönüştürüldü
Yeter'in sunumunda öne çıkan konulardan biri de Kastamonu'daki tarihi konakların farklı amaçlarla yeniden kullanıma kazandırılması oldu. Yapılan çalışmalar sonucunda bazı bölgelerin açık hava müzesi görünümüne kavuştuğunu belirten Yeter, bu süreçte Dantel Kültür Müzesi ve Şapka Müzesi'nin de oluşturulduğunu anlattı. Kastamonu'da kullandığı kasketini Şapka Müzesi'ne hediye ettiğini de sözlerine ekledi.

Restorasyon çalışmalarına konu olan yapılardan Sirkeci Konağı'nın satın alınan ilk konak olduğunu belirten Yeter, onarımın ardından binanın otel ve restoran olarak hizmet vermeye başladığını söyledi.
Yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya bulunan Sepetçioğlu Konağı'nın da kapsamlı çalışmalarla kurtarıldığını aktaran Yeter, yapının Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı'na tahsis edildiğini ifade etti. Konakta okul dışındaki çocuklara bilgisayar, resim ve müzik gibi farklı alanlarda eğitimler verildiğini belirtti.
Toprakçılar Konakları'nın Kastamonu Kalkınma Vakfı tarafından satın alınarak restore edildiğini anlatan Yeter, gerekli düzenlemelerin ve tefriş çalışmalarının tamamlanmasının ardından yapının turizme kazandırıldığını söyledi.
Cumhuriyet Müzesi ve El Dokuma Müzesi Hayata Geçirildi
Kastamonu'nun kültürel değerlerini yaşatmak amacıyla farklı müze projelerine de imza atıldığını belirten Yeter, Cumhuriyet Müzesi'nin kuruluş hikâyesini paylaştı.
Bir Cumhuriyet Bayramı kutlaması sırasında alınan kararla müze çalışmalarının başlatıldığını ifade eden Yeter, satın alınan tarihi konakta Atatürk'ün Kastamonu ziyaretine ilişkin fotoğrafların ve kullandığı çeşitli objelerin sergilendiğini kaydetti.
Uzun yıllar bakımsız kalan ve yıkılma tehlikesi yaşayan El Ellezler Konağı'nın da satın alınarak el dokuma müzesine dönüştürüldüğünü belirten Yeter, burada kadınların geleneksel tezgâhlarda dokuma ve taş baskı çalışmaları yaptığını anlattı. Böylece hem tarihi bir yapının kurtarıldığını hem de geleneksel el sanatlarının yaşatılmasına katkı sağlandığını vurguladı.
Yöresel Lezzetler Tarihi Konaklarda Yaşatıldı
Gazipaşa Okulu yakınlarında bulunan Eflani Konağı'nın da kötü durumdayken satın alınarak yeniden değerlendirildiğini söyleyen Yeter, yapının yöresel yemeklerin sunulduğu bir restorana dönüştürüldüğünü belirtti.
Konakta Tosya keşkeği gibi Kastamonu mutfağının önemli lezzetlerinin ziyaretçilere sunulduğunu ifade eden Yeter, yöresel yemek yarışmalarıyla da kentin gastronomi değerlerinin tanıtılmasına katkıda bulunulduğunu söyledi.
Yaklaşık 300 yıllık Tahir Efendi Konağı'nın restorasyon sonrasında masal evi olarak hizmet vermeye başladığını aktaran Yeter, yapının vitray, alçı ve ahşap süslemelerinin dikkat çekici özellikler arasında bulunduğunu dile getirdi.
Mazlumcuoğlu Konağı'nın restore edilerek Tabipler Odası'na tahsis edildiğini belirten Yeter, Avrupa Birliği desteğiyle satın alınıp onarılan Konyalı Konağı'nın ise kadınların ve çocukların bir araya geldiği, eğitim ve sosyal faaliyetlere katıldığı bir merkez olarak düzenlendiğini kaydetti.
Uğurlu Konakları'nın da Kastamonu Kalkınma Vakfı tarafından satın alınarak turizm sektörüne kazandırıldığını ifade eden Yeter, farklı işlevler kazandırılan tarihi yapıların kentin ekonomik ve sosyal yaşamına katkı sağladığını söyledi.
Özel Girişimciler de Tarihi Konakların Korunmasına Katıldı
Kastamonu'da gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarının zaman içerisinde özel girişimcileri de teşvik ettiğini belirten Enis Yeter, bu konuda çeşitli örnekler verdi.
Sinan Bey Konağı'nın otel ve restoran olarak düzenlenmesini, Akif Bey Konağı'nın satın alınarak benzer bir anlayışla işletmeye açılmasını örnek gösteren Yeter; Sofulular Konağı ve Kadıoğlu Konağı'nın da yeniden hizmete kazandırıldığını anlattı.
Girişimcilerin bu çalışmalara yalnızca ekonomik kazanç elde etmek amacıyla değil, Kastamonu'nun kültürel değerlerine katkıda bulunmak düşüncesiyle de katıldıklarını belirten Yeter, Zencirlioğlu Konağı'nın restore edilerek Mimarlar Odası'na tahsis edildiğini söyledi.
Kadıdağı'nda Ağaç Kesilmeden Sporcu Merkezi Projesi Hazırlandı
Sunumunda tarihi mirasın korunmasının yanı sıra kamu yatırımları ve eğitim projelerine de yer veren Yeter, mahalli idare çalışanlarının eğitim alabileceği bir merkez oluşturmak amacıyla yürütülen çalışmalardan bahsetti.
Bu doğrultuda Kadıdağı'nda bulunan ormanlık alandan 300 dönümlük bir alanın tahsis edildiğini belirten Yeter, projenin hazırlandığını, yatırım programına alındığını ve ihale sürecinin tamamlandığını ifade etti.
Görevinden ayrılmasının ardından söz konusu alanın Gençlik ve Spor Bakanlığı'na devredildiğini aktaran Yeter, bugün bölgenin Olimpik Sporcu Merkezi olarak kullanıldığını söyledi. Projenin hazırlanması sırasında hiçbir ağacın kesilmediğini özellikle vurguladı.
Üç Yılda 20 Bin Öğrenci Kastamonu'yu Gezerek Tanıdı
Enis Yeter'in sunumunda dikkat çeken bir diğer çalışma ise öğrencilerin yaşadıkları şehri daha yakından tanımalarını sağlayan kent gezileri oldu.
İl Özel İdaresi'ne bir otobüs satın aldırarak uygulamayı başlattıklarını belirten Yeter, her gün iki sınıfın bir rehber ve şoför eşliğinde Kastamonu'nun tarihi ve kültürel noktalarını gezdiğini anlattı.
Öğrencilerin sabah saatlerinde okullarından alındığını, yaklaşık üç saat süren gezinin ardından yeniden okullarına bırakıldığını ifade eden Yeter, uygulamanın kesintiye uğramaması için dönemin Milli Eğitim Müdürü'ne özel talimat verdiğini söyledi.
Gezi programlarının okul ziyareti, müfettiş denetimi veya yazılı sınav gibi gerekçelerle iptal edilmesini istemediğini belirten Yeter, konuya ilişkin yaklaşımını şu sözlerle anlattı:
“Okula bugün vali gelecek, müfettiş gelecek ya da işte yazılısı var, programı iptal edelim denmeyecek. Yani hiçbir şey bundan daha önemli değil.”
Üç yıllık süreçte yaklaşık 20 bin öğrencinin bu organizasyonlara katıldığını açıklayan Yeter, temel amaçlarının çocuklara kendi şehirlerini tanıtmak, tarihi değerleri öğretmek ve Kastamonu sevgisini küçük yaşlarda kazandırmak olduğunu ifade etti.
Kastamonu'nun Tarihi Mirasını Gelecek Nesillere Aktarmak Hedefleniyor
Eski Kastamonu Valisi Enis Yeter'in gerçekleştirdiği sunumda, tarihi yapıların korunmasının yalnızca fiziksel restorasyon çalışmalarıyla sınırlı olmadığı ortaya konuldu. Konakların müze, otel, restoran ve sosyal yaşam alanlarına dönüştürülmesiyle bu yapıların günlük yaşamın bir parçası haline getirildiği vurgulandı.
Yeter, geçmişte hayata geçirilen projelerle Kastamonu'nun mimari ve kültürel zenginliğinin korunmasına, turizm potansiyelinin geliştirilmesine ve yerel değerlerin tanıtılmasına yönelik çalışmaları katılımcılarla paylaştı. Sunum, tarihi mirasın korunması için kamu kurumlarının, vakıfların, girişimcilerin ve kent sakinlerinin birlikte hareket etmesinin önemini bir kez daha gözler önüne serdi.





