Evini veya iş yerini satışa ya da kiraya çıkaran mülk sahiplerini ilgilendiren yeni bir sistem üzerinde çalışılıyor. e-Devlet üzerinden emlak işletmelerine verilen ilan yayımlama yetkisinin kapsamı genişletilirse, mülk sahibiyle emlakçı arasında imzalanan sözleşme de elektronik ortamda takip edilebilecek.
Hazırlıktaki en dikkat çekici başlık, sözleşmesi sona eren ilanların durumu. Değerlendirilen modele göre sözleşme bittiğinde veya iptal edildiğinde, ona bağlı ilan sistem tarafından otomatik olarak yayından kaldırılabilecek. Bir taşınmaz için yalnızca tek emlakçıya yetki verilmesi seçeneği de masada. Bu değişiklikler henüz kesinleşmediği için mevcut uygulama devam ediyor.
e-Devlet’te emlakçıya nasıl yetki veriliyor?
Bugün taşınmaz sahibi, e-Devlet üzerinden mülkünü seçip yetki belgesi bulunan bir emlak işletmesine ilan yayımlama izni verebiliyor. Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) aracılığıyla da işletmenin söz konusu ilanı verme yetkisi kontrol ediliyor.
Bu izin, yalnızca ilanın yayımlanmasıyla ilgili. Emlak işletmesine mülk sahibi adına tapu işlemi yapma yetkisi vermiyor. Ayrıca e-Devlet’ten verilen ilan izni ile taraflar arasındaki yetkilendirme sözleşmesi ayrı işlemler olarak yürütülüyor.
Yeni hazırlık tam da bu iki işlem arasındaki bağlantıya odaklanıyor. Sözleşmenin elektronik sisteme aktarılması halinde, bir ilanın hangi sözleşmeye dayanılarak yayımlandığı da takip edilebilecek.
Sözleşme biterse ilana ne olacak?
Planlanan işleyiş hayata geçirilirse mülk sahibi ile emlak işletmesi arasındaki sözleşmenin sona ermesi, ilanın yayında kalmasını da etkileyebilecek. Böylece pazarlama yetkisi bitmiş bir işletmenin eski ilanının internette kalmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Bu değişiklik özellikle mülkünü artık o emlakçı aracılığıyla satmak veya kiralamak istemeyen kişiler için önem taşıyor. Ancak otomatik kaldırma işleminin nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntılar henüz netleşmiş değil.
Tek emlakçı seçeneği değerlendiriliyor
Mevcut sistemde bir mülk sahibi, aynı taşınmaz için birden fazla emlak işletmesine ilan yayımlama yetkisi verebiliyor. Hazırlık kapsamında bu uygulamanın değiştirilip değiştirilmeyeceği de değerlendiriliyor. Masadaki seçeneklerden biri, ilan yetkisinin tek bir işletmeyle sınırlandırılması.
Böyle bir kararın alınması halinde mülk sahiplerinin emlakçı seçimi ve işletmelerin ilan verme biçimi değişebilir. Fakat tek emlakçı zorunluluğu konusunda kesinleşmiş bir karar yok. Düzenlemenin sektördeki farklı büyüklükteki işletmelere etkisinin de değerlendirilmesi bekleniyor.
Çalışmaların bir diğer bölümünde yabancı mülk sahiplerine ait ilanların yetki doğrulaması bulunuyor. Yeni sistemin kapsamı ve yürürlüğe gireceği tarih belli olduğunda, hem ev sahiplerinin hem de emlak işletmelerinin izleyeceği adımlar netleşecek.
