Emeklilik sürecinde yapılan küçük bir hata, ilerleyen yıllarda vatandaşın karşısına ciddi bir mali yük olarak çıkabiliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan emekli maaşları, gerekli şartların tam olarak oluşmadığının sonradan belirlenmesi halinde kesilebiliyor. Bu durumda daha önce ödenen maaşlar da “yersiz ödeme” kapsamında değerlendirilerek geri istenebiliyor.
SGK uzmanı İsa Karakaş, emeklilik başvurusu yapacak vatandaşların hizmet dökümü, prim günü, yaş ve sigortalılık süresi gibi detayları dikkatle incelemesi gerektiğini belirtti. Uzmanlara göre emeklilik işlemlerinde yapılan statü ya da prim hataları, maaş bağlandıktan sonra bile yeniden değerlendirilebiliyor.
Emekli maaşı hangi durumlarda kesilebilir?
SGK tarafından bağlanan maaş, kişinin emeklilik şartlarını taşımadığının sonradan anlaşılması halinde iptal edilebiliyor. Karakaş bu konuda, “Şartları taşımadığı halde maaş alanların aylığı derhâl kesilir.” ifadelerini kullandı.
Bu tür durumlarda yalnızca maaş kesintisiyle kalınmıyor. Daha önce ödenen tutarlar yersiz ödeme sayılabiliyor ve faiziyle birlikte geri talep edilebiliyor. Özellikle prim günü eksikliği, yanlış statüden emeklilik veya hatalı hizmet birleştirme gibi işlemler bu sürecin başlamasına neden olabiliyor.
Maaşı kesilen kişi yeniden emekli olabilir mi?
Maaşı kesilen vatandaşlar için süreç tamamen kapanmış olmuyor. Kişi, hata fark edilmeden önce emeklilik şartlarını tamamlamışsa maaşı yeniden bağlanabiliyor. Bazı durumlarda yeni başvuru yapılmasına gerek kalmadan işlem tesis edilebiliyor.
Ancak eksik şartlar devam ediyorsa vatandaşın önce bu eksiklikleri tamamlaması gerekiyor. Ardından yeniden dilekçe verilmesiyle emekli maaşı, başvuruyu takip eden ay başından itibaren bağlanabiliyor.
Statü hatalarında yeni hesaplama yapılabiliyor
SGK işlemlerinde zaman zaman Bağ-Kur, SSK veya Emekli Sandığı kapsamında statü karışıklıkları yaşanabiliyor. Yanlış statü üzerinden bağlanan maaş iptal edilse de, vatandaşın doğru statüden hak kazandığı tarih dikkate alınarak yeniden hesaplama yapılabiliyor.
Karakaş, bu noktada “Yanlış maaş iptal edilir ancak doğru statü üzerinden hak kazanılan tarihten itibaren maaş tekrar hesaplanır.” değerlendirmesinde bulundu.
Prim borcu varsa maaş tamamen kesilmiyor
Emeklilik sonrasında prim borcu tespit edilmesi halinde artık daha yumuşak bir yöntem öne çıkıyor. Maaşın tamamen kesilmesi yerine borcun taksitli şekilde tahsil edilmesi uygulanabiliyor.
Karakaş’ın aktardığına göre, “Borç, ödenen maaşın üçte biri oranında her ay kesilerek tahsil edilir.” Bu yöntemle emeklinin maaşı tamamen kesilmeden SGK alacağı düzenli biçimde tahsil ediliyor.
Uzmanlar, emeklilik başvurusu öncesinde hizmet dökümünün ayrıntılı kontrol edilmesi gerektiğini vurguluyor. Prim, yaş ve sigortalılık süresinde yapılacak dikkatli bir inceleme, ileride yaşanabilecek maaş kesintisi ve geri ödeme riskini azaltabilir.
