Kastamonu’nun yöresel mutfak kültüründe özel bir yere sahip olan Devrekani mantısı, artık yalnızca ilçe sofralarında değil, Türkiye’nin farklı şehirlerinde de ilgi görüyor. Devrekani mantısı, alışılmış mantı tariflerinden farklı olarak önce tepsi üzerinde kızartılıyor, ardından tavuk suyuyla buluşturularak pişiriliyor. Kendine özgü bu yöntemle lezzetini artıran yöresel mantı, Devrekani Girişimci Kadınlar Tarımsal Kalkınma Kooperatifi üyeleri tarafından özenle hazırlanıyor ve gelen siparişler doğrultusunda Türkiye’nin farklı şehirlerine ulaştırılıyor.
Devrekani mantısının farkı pişirme geleneğinde saklı
Devrekani mantısını benzerlerinden ayıran en önemli özellik, hazırlanışından çok pişirme aşamasında ortaya çıkıyor. Pek çok yörede mantı doğrudan suda haşlanarak sofraya gelirken, Devrekani’de mantılar önce ocak ateşinde tepsi içerisinde çevrilerek kızartılıyor. Ardından üzerine tavuk suyu ekleniyor ve lezzetini içine çekerek pişmesi sağlanıyor.
Yörede uzun yıllardır özellikle bulgurlu olarak yapılan Devrekani mantısı, son dönemde farklı damak zevklerine hitap etmek için patatesli ve kıymalı seçeneklerle de hazırlanıyor. Ancak iç harcı değişse de mantının asıl karakterini oluşturan kızartılarak pişirme yöntemi aynı şekilde korunuyor.
Kadın kooperatifi üretimi büyüttü
Devrekani Girişimci Kadınlar Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, 2022 yılında 13 kadının bir araya gelmesiyle kuruldu. Kooperatifin amacı yalnızca üretim yapmak değil; aynı zamanda kadınların ev ekonomisine katkı sağlamasına destek olmak ve Kastamonu’nun yöresel tatlarını daha geniş kitlelere ulaştırmak.
Kooperatif Başkanı Neslihan Açar, yola çıkarken hem kadınların üretimde daha aktif yer almasını hem de yöresel ürünlerin tanıtılmasını hedeflediklerini belirterek, “Yola çıkarken en büyük hedefimiz ev hanımlarımızın ev ekonomisine katkı sağlaması ve birlikte güzel vakit geçirmeleriydi. Bunun yanında Kastamonu yöresine ait yöresel yemeklerimizi insanlara tanıtma hedefindeyiz. Devrekani mantısı, tarhana, pancar pekmezi, kuşburnu marmelatı ve eriştelerimizi duyurmak için yola çıktık.” dedi.
“Diğerlerinden farkı kızartılarak yapılması”
Devrekani mantısının lezzetini farklılaştıran yönteme dikkat çeken Açar, bu mantının alışılmış pişirme tekniklerinden ayrıldığını söyledi. Açar, “Türkiye'nin birçok yerinde mantı yapılıyor ama bütün mantılar bildiğim kadarıyla kaynayan suyun içine atılarak haşlanıp pişiriliyor. Bizim mantımızın pişirme şekli farklı. Mantımızın tepsilerde ocak ateşinde çevirerek altını üstünü kızartıyoruz. Kızarttıktan sonra tepsilere tavuk suyu koyarak kaynatıyoruz. Diğerlerinden farkı kızartılarak yapılması. Bu, ayrı bir tat veriyor.” ifadelerini kullandı.
Siyez bulgurundan gelen yöresel tat
Devrekani mantısının geçmişten bugüne bulgurla özdeşleştiğini anlatan Açar, bölgede yetiştirilen siyez buğdayının bu tarifte önemli bir yer tuttuğunu vurguladı. Açar, “Yöremizin mantısının ana özelliği bulgurla yapılmasıdır. Burada siyez buğdayı ekilir. O yüzden eskiden beri siyez bulguruyla yapılır. Son dönemde isteğe göre patatesli ve kıymalı da yapmaya başladık. Ana temamız kızartılarak yapılması. Bu değişmiyor, sadece içindeki bulgur, patates ve kıyma değişebiliyor. Bölgenin kendine özgü yemekleri unutulmasın diye hedeflerimizden biri de kooperatifimizde genç ve ileri yaşlardaki kadınları bir araya getirmek. Gençler, yaşlılardan eski tarifleri öğrenip yapıyor. Eski tarifleri geleceğe taşımak adına bu çok kıymetli. Farklı yaş gruplarını aynı yerde bulundurmak bize ayrı gurur veriyor.” diye konuştu.
Geleneksel tarifler gençlere aktarılıyor
Kooperatifte yapılan çalışma, Devrekani mantısının ticari bir ürün olarak tanıtılmasının yanında kültürel bir aktarım görevi de görüyor. Genç kadınlar, daha ileri yaştaki kadınlardan eski tarifleri öğrenerek yöresel mutfak bilgisini geleceğe taşıyor. Böylece Devrekani’nin mantısı, eriştesi, tarhanası ve diğer yerel ürünleri yalnızca bugünün sofralarında değil, gelecek kuşakların hafızasında da yer buluyor.
Kooperatif üyelerinden Ayşe Teryaki de üretim sürecinin kendileri için önemli olduğunu belirterek, “Çok güzel ve faydalı işler yapıyoruz. Hem ülke çapında satışımız var hem de yardımlaşıyoruz. Devrekani ilçemizin yöresel yemekleri var. Mantısı, eriştesi, bulguru, tarhanası bunlardan birkaçı. Buraya zaman zaman gençleri de davet ediyoruz. Yemeklerimizi onlara da öğretiyoruz.” dedi.
Kooperatif üyeleri, Devrekani mantısını kooperatif binasında satışa sunmanın yanı sıra sosyal medya ve telefonla gelen talepler doğrultusunda da hazırlıyor. Böylece Kastamonu’nun bu özel lezzeti, kadınların el emeğiyle Türkiye’nin farklı noktalarındaki sofralara ulaşmaya devam ediyor.
