Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Jeodezi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, vatandaşların binalarının deprem güvenliğini analiz edebilecekleri yapay zeka destekli yeni bir sistem geliştirdiklerini açıkladı.
Geliştirilen uygulama sayesinde kullanıcılar, yalnızca bir bina fotoğrafı ve konum bilgisi yükleyerek hem yapının bulunduğu zemin özelliklerini hem de binanın deprem karşısındaki olası zayıflıklarını hızlı şekilde öğrenebilecek.
Deprem Bilinci ve 'Yapı Okuryazarlığı' Vurgusu
Prof. Dr. Kutoğlu, Türkiye’nin deprem gerçeğiyle yaşayan bir ülke olduğunu hatırlatarak, vatandaşların büyük bölümünün yapı güvenliği konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığını ifade etti. Özellikle binaların zemin özellikleri ve depremsellik seviyesi hakkında bilgiye ulaşmanın zor olduğuna dikkat çekti.
Kutoğlu, “yapı okuryazarlığı” kavramına vurgu yaparak, vatandaşların bir bina satın alırken veya kiralarken yapısal riskleri değerlendirme konusunda eksik kaldığını belirtti.
Tek Fotoğrafla Bina Analizi Yapılabiliyor
Geliştirilen sistem, yapay zeka destekli analiz mekanizmasıyla çalışıyor. Kullanıcılar, cep telefonu veya bilgisayar üzerinden sisteme bir bina fotoğrafı ve konum bilgisi yüklüyor.
Sistem bu bilgiler doğrultusunda:
- Zemin sınıfını (sert/yumuşak zemin analizi)
- Bölgenin depremsellik seviyesini
- Binanın geometrik yapısındaki olası zayıflıkları
analiz ederek detaylı bir rapor oluşturuyor.
Uzmanlara göre özellikle kısa kolon, yumuşak kat, çıkma ve yapısal düzensizlik gibi unsurlar, beton kalitesi iyi olsa bile deprem dayanıklılığını ciddi şekilde etkileyebiliyor.
10-15 Dakikada Hazır Rapor
Sistemin kullanıcı dostu bir yapıya sahip olduğu belirtilirken, vatandaşların “yapianaliz.beun.edu.tr” adresi üzerinden hesap oluşturduğu ve yüklenen verilerin ardından 10 ila 15 dakika içerisinde analiz raporuna ulaştığı ifade edildi. Raporlar hem kullanıcı panelinden görüntülenebiliyor hem de e-posta yoluyla iletiliyor.
6 Şubat Depremlerinden Çıkarılan Ders
Prof. Dr. Kutoğlu, 6 Şubat depremlerine de dikkat çekerek, bazı yeni binaların yıkılmasına karşın daha eski yapıların ayakta kalabildiğini hatırlattı. Bu durumun yalnızca beton kalitesiyle değil, yapısal tasarım ve geometrik özelliklerle de doğrudan ilişkili olduğunu vurguladı.
Kutoğlu, üniversite bünyesinde geliştirilen bu sistemin, vatandaşların bilinç düzeyini artırmayı ve daha güvenli yapı seçimlerine katkı sağlamayı amaçladığını ifade etti.
