Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde uzun süredir kamuoyunun yakından takip ettiği “Çerçeve Yasa” oylaması tamamlandı. “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında gündeme gelen ve resmi adı “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” olan 12 maddelik düzenleme, Genel Kurul’daki görüşmelerin ardından kabul edildi. TBMM’nin resmi kayıtlarında da teklif bu adla yer alıyor.
Oylamanın ardından siyasi partilerin tutumu kadar milletvekillerinin bireysel tercihleri de merak konusu oldu. Genel Kurul’daki elektronik oylamaya toplam 561 milletvekili katıldı. Teklif 467 kabul oyuyla Meclis’ten geçerken 87 milletvekili “hayır”, 7 milletvekili ise çekimser oy kullandı. 31 milletvekili oylamada yer almadı.
Ortaya çıkan tablo, bazı siyasi partilerde blok halinde oy kullanıldığını, bazı gruplarda ise milletvekilleri arasında farklı tercihler oluştuğunu gösterdi. Özellikle Yeni Parti grubundaki “evet” ve “hayır” dağılımı, oylamanın en çok dikkat çeken siyasi başlıklarından biri oldu.
Çerçeve Yasa oylaması kaç kaç sonuçlandı?
TBMM Genel Kurulu’nda gerçekleştirilen oylamaya 561 milletvekili katıldı.
Oylamanın sonuçları şöyle gerçekleşti:
Evet: 467 milletvekili
Hayır: 87 milletvekili
Çekimser: 7 milletvekili
Oylamaya katılmayan: 31 milletvekili
Böylece 12 maddelik teklif, Genel Kurul’dan geniş bir kabul oyuyla geçmiş oldu. Oylamaya katılmayanlar arasında TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ve birleşimi yöneten TBMM Başkanvekili Celal Adan da yer aldı.
Parti dağılımları incelendiğinde AK Parti’den 268, Yeni Parti’den 35, DEM Parti’den 55, MHP’den 44, CHP’den 29 ve Yeni Yol Grubu’ndan 16 milletvekilinin kabul yönünde oy kullandığı görüldü.
İYİ Parti’de ise oylamaya katılan 29 milletvekilinin tamamı teklife karşı çıktı. Yeni Parti’de 54 milletvekili “hayır” derken 35 milletvekili kabul yönünde tercihte bulundu. CHP’de 29 kabul ve 2 ret oyu kullanıldı.
AK Parti’den 268 kabul oyu
AK Parti grubunda oylamaya katılan milletvekillerinin tamamı kabul yönünde oy kullandı. Toplam 268 AK Partili milletvekili “evet” dedi.
AK Parti’de kabul oyu kullanan milletvekilleri:
Ejder Açıkkapı, Muhammed Adak, Abdullah Ağralı, Yusuf Ahlatcı, Hulusi Akar, Muhammet Emin Akbaşoğlu, Abdulkadir Akgül, Tamer Akkal, Fatma Aksal, Ersan Aksu, Hakan Aksu, Meliha Akyol, Efkan Ala, Cantürk Alagöz, Nurettin Alan, Yusuf Ziya Aldatmaz, Cüneyt Aldemir, Mustafa Alkayış, Murat Alparslan, Selami Altınok, Hüseyin Altınsoy, Ziya Altunyaldız, Ahmet Mücahit Arınç, Hasan Arslan, Mustafa Arslan, Dursun Ataş, Orhan Ateş, Muammer Avcı, Muhammed Avcı, Nilhan Ayan, Derya Ayaydın, Zehranur Aydemir, Muhammet Müfit Aydın, Cengiz Aydoğdu, Şamil Ayrım, Faruk Aytek, Abdurrahman Babacan, Derya Bakbak, Hikmet Başak, Murat Baybatur, İsmail Çağlar Bayırcı, Mehmet Baykan, Ahmet Fethan Baykoç, Serkan Bayram, Turan Bedirhanoğlu, Feyzi Berdibek, Ersin Beyaz, Yusuf Beyazıt, Adil Biçer, Vedat Bilgin, Ayşe Böhürler, Ceyda Bölünmez Çankırı, Mesut Bozatlı, Bekir Bozdağ, Bünyamin Bozgeyik, Saffet Bozkurt, Şebnem Bursalı Aksoy, Yılmaz Büyükaydın, Ahmet Büyükgümüş, Hasan Ufuk Çakır, Emre Çalışkan, Adem Çalkın, Lütfiye Selva Çam, Mustafa Canbey, Mevlüt Çavuşoğlu, Kurtcan Çelebi, Mehmet Ali Çelebi, Faruk Çelik, Kemal Çelik, Ömer Çelik, Yahya Çelik, Sena Nur Çelik Kanat, İrfan Çelikaslan, Mehmet Ali Cevheri, Mustafa Hulki Cevizoğlu, Hasan Çilez, Murat Cahid Cıngı, Ahmet Çolakoğlu, Şaban Çopuroğlu, Yüksel Coşkunyürek, Ahmet Salih Dal, Halis Dalkılıç, Ömer Oruç Bilal Debgici, Mehmet Demir, Mustafa Demir, Gökhan Diktaş, Fatih Dönmez, Müşerref Pervin Tuba Durgut, Abdürrahim Dusak, Behiye Eker, Hasan Ekici, Azmi Ekinci, Fatma Serap Ekmekci, Halil Eldemir, Nazım Elmas, Mehmet Galip Ensarioğlu, Mehmet Selim Ensarioğlu, İsmail Erdem, Orhan Erdem, Asuman Erdoğan, Çiğdem Erdoğan, Necmettin Erkan, Selman Oğuzhan Eser, İbrahim Eyyüpoğlu, Abdurrahim Fırat, Ayhan Gider, Meryem Göka, Osman Gökçek, Mehmet Uğur Gökgöz, Seda Gören, Emel Gözükara Durmaz, Abdulhamit Gül, Mervan Gül, Abdullah Güler, Seydi Gülsoy, İsmail Güneş, Ayşen Gürcan, Yücel Arzen Hacıoğulları, Mustafa Hamarat, İdris Nebi Hatipoğlu, Sadettin Hülagü, Ömer İleri, Rabia İlhan, Eyyüp Kadir İnan, Ali İnci, Haluk İpek, Tuğba Işık Ercan, Seyithan İzsiz, Rümeysa Kadak, Erkan Kandemir, Mustafa Kaplan, Çiğdem Karaaslan, Kemal Karahan, Adil Karaismailoğlu, Süleyman Karaman, Ünal Karaman, Sunay Karamık, İrfan Karatutlu, Şengül Karslı, Mehmet Muharrem Kasapoğlu, Radiye Sezer Katırcıoğlu, Mahmut Atilla Kaya, Murat Kaya, Oğuzhan Kaya, Burhan Kayatürk, İbrahim Ufuk Kaynak, Erol Keleş, Suna Kepolu Ataman, Ayşe Keşir, Durmuş Ali Keskinkılıç, Ruken Kilerci, Ahmet Kılıç, Faruk Kılıç, Ali Kıratlı, Orhan Kırcalı, Vahit Kirişci, Yaşar Kırkpınar, Kaan Koç, Vehbi Koç, İhsan Koca, Ertuğrul Kocacık, Tuba Köksal, Yıldız Konal Süslü, Çiğdem Koncagül, Adem Korkmaz, Zeki Korkutata, Celalettin Köse, Mustafa Köse, Mevlüt Kurt, Resul Kurt, Nazım Maviş, Harun Mertoğlu, Osman Mesten, Kadem Mete, Mehmet Muş, Ferhat Nasıroğlu, Mahmut Rıdvan Nazırlı, Nureddin Nebati, Mustafa Oğuz, İsmail Ok, Nilgün Ök, Fuat Oktay, İnanç Siraç Kara Ölmeztoprak, Fatma Öncü, Abdulkadir Emin Önen, Yakup Otgöz, Mehmet Emin Öz, Fehmi Alpay Özalan, Selman Özboyacı, Mestan Özcan, Nimet Özdemir, Abdulkadir Özel, Refik Özen, Mahmut Özer, Mustafa Hakan Özer, Süleyman Özgün, Hüseyin Özhan, Cahit Özkan, Ali Özkaya, Mehmet Eyup Özkeçeci, Ömer Özmen, Sayın Bayar Özsoy, Ali Taylan Öztaylan, Ercan Öztürk, Ümmügülşen Öztürk, Büşra Paker, Suat Pamukçu, Mehmet Faruk Pınarbaşı, Osman Sağlam, Süleyman Şahan, Ali Şahin, Cem Şahin, İsa Mesih Şahin, Mehmet Şahin, Leyla Şahin Usta, Ayhan Salman, İshak Şan, Seda Sarıbaş, Ahmet Gökhan Sarıçam, Jülide Sarıeroğlu, Mustafa Savaş, Latif Selvi, Mustafa Şen, Bayram Şenocak, Hulusi Şentürk, Mehmet Emin Şimşek, Zafer Sırakaya, Sevan Sıvacıoğlu, Havva Sibel Söylemez, Süleyman Soylu, İbrahim Ethem Taş, Arslan Tatar, Ali Temür, Şahin Tin, Veysal Tipioğlu, Rukiye Toy, Fahrettin Tuğrul, Hasan Turan, Kayhan Türkmenoğlu, Oğuz Üçüncü, Halil Uluay, Atay Uslu, Belgin Uygur, Cevahir Uzkurt, Mustafa Varank, Tuba Vural Çokal, Mustafa Nedim Yamali, Cemil Yaman, Derya Yanık, Mustafa Yavuz, Emine Yavuz Gözgeç, Hüseyin Yayman, Mehmet Sait Yaz, Serap Yazıcı Özbudun, Cevahir Asuman Yazmacı, Orhan Yegin, Bahadır Nahit Yenişehirlioğlu, Halit Yerebakan, Adem Yeşildal, Adem Yıldırım, Zeynep Yıldız, Mehmet Akif Yılmaz, Yusuf Ziya Yılmaz, Cüneyt Yüksel, İbrahim Yurdunuseven, Osman Zabun ve Özlem Zengin.
AK Parti’den Tahir Akyürek, Lütfi Bayraktar, Sami Çakır, İsmail Emrah Karayel, Numan Kurtulmuş, Bülent Tüfenkci, Yıldırım Tuğrul Türkeş, Ahmet Ersagun Yücel ve Kürşad Zorlu oylamada yer almadı.
Yeni Parti’de oylar ikiye bölündü
Oylamanın siyasi açıdan en dikkat çekici sonuçlarından biri Yeni Parti grubunda ortaya çıktı. 35 milletvekili kabul yönünde oy kullanırken 54 milletvekili teklife “hayır” dedi. Ulaş Karasu ve Gamze Taşcıer ise oylamaya katılmadı. Güncel açık kaynaklarda da bu dağılım aynı şekilde aktarılıyor.
Kabul oyu kullananlar:
Umut Akdoğan, Cavit Arı, Ali Mahir Başarır, Bilal Bilici, Tekin Bingöl, Burhanettin Bulut, Utku Çakırözer, Özgür Ceylan, Doğan Demir, Türkan Elçi, Murat Emir, Yunus Emre, Zeynel Emre, Ali Gökçek, Gökhan Günaydın, İsmet Güneşhan, Özgür Erdem İncesu, Özgür Karabat, Asu Kaya, Aykut Kaya, Okan Konuralp, Özgür Özel, Turan Taşkın Özer, Ahmet Tuncay Özkan, Evrim Rızvanoğlu Emir, Mustafa Sarıgül, Namık Tan, Mustafa Sezgin Tanrıkulu, Yüksel Taşkın, Bülent Tezcan, Aliye Timisi Ersever, Yaşar Tüzün, Aylin Yaman, Harun Özgür Yıldızlı ve Gökan Zeybek.
Ret oyu kullananlar:
Fethi Açıkel, Veli Ağbaba, İzzet Akbulut, Nurhayat Altaca Kayışoğlu, Şeref Arpacı, Ednan Arslan, İbrahim Arslan, Ensar Aytekin, Murat Bakan, Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, Ayhan Barut, Bekir Başevirgen, Uğur Bayraktutan, Süleyman Bülbül, Murat Çan, Nail Çiler, Aliye Coşar, Talat Dinçer, Cemal Enginyurt, Mustafa Erdem, Eylem Ertuğ Ertuğrul, Aşkın Genç, Gökçe Gökçen, Hikmet Yalım Halıcı, Metin İlhan, Elvan Işık Gezmiş, Mühip Kanko, Barış Karadeniz, Reşat Karagöz, Evrim Karakoz, Seda Kaya Ösen, Melih Meriç, Servet Mullaoğlu, Tahsin Ocaklı, Süreyya Öneş Derici, Suat Özçağdaş, Gizem Özcan, Talih Özcan, Fahri Özkan, Ümit Özlale, Hasan Öztürk, Kayıhan Pala, Sibel Suiçmez, Orhan Sümer, Mehmet Tahtasız, Mahmut Tanal, Ayça Taşkent, Seyit Torun, İsmail Atakan Ünver, Cumhur Uzun, Mehmet Salih Uzun, Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu, Deniz Yavuzyılmaz ve Deniz Yücel.
DEM Parti’den 55 “evet” oyu
DEM Parti grubunda oylamaya katılan 55 milletvekilinin tamamı kabul yönünde oy kullandı. Çiçek Otlu ise oylamaya katılmadı.
Kabul oyu kullanan isimler şöyle:
Ceylan Akça Cupolo, İbrahim Akın, George Aslan, Salihe Aydeniz, Tuncer Bakırhan, Öznur Bartın, Sümeyye Boz Çakı, Ali Bozan, Heval Bozdağ, Pervin Buldan, Semra Çağlar Gökalp, Osman Cengiz Çandar, Sevilay Çelenk Özen, Cengiz Çiçek, Sinan Çiftyürek, Burcugül Çubuk, Meral Danış Beştaş, Nejla Demir, Mahmut Dindar, Ayşegül Doğan, Onur Düşünmez, Sabahat Erdoğan Sarıtaş, Serhat Eren, Celal Fırat, Ömer Faruk Gergerlioğlu, Beritan Güneş Altın, Tulay Hatimoğulları Oruç, Ömer Faruk Hülakü, Yılmaz Hun, Mehmet Zeki İrmez, Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, Mehmet Kamaç, Adalet Kaya, Gülüstan Kılıç Koçyiğit, Perihan Koca Doğan, Keziban Konukcu Kok, Ayten Kordu, Dilan Kunt Ayan, Ömer Öcalan, Zeynep Oduncu Kutevi, Hüseyin Olan, Hakkı Saruhan Oluç, Berdan Öztürk, Vezir Coşkun Parlak, Özgül Saki, Sırrı Sakık, Mithat Sancar, Ferit Şenyaşar, Kamuran Tanhan, Sezai Temelli, Mehmet Rüştü Tiryaki, Halide Türkoğlu, Zülküf Uçar, Nevroz Uysal Aslan ve Gülderen Varlı.
MHP’de oylamaya katılan 44 milletvekili kabul oyu verdi
MHP grubunda 44 milletvekili teklife “evet” dedi. Celal Adan ve İzzet Ulvi Yönter ise oylamaya katılmadı.
Kabul oyu kullanan MHP milletvekilleri:
Erkan Akçay, İsmail Faruk Aksu, Sermet Atay, Kamil Aydın, Devlet Bahçeli, Abdurrahman Başkan, Muhammed Levent Bülbül, Yücel Bulut, İsmet Büyükataman, Hilmi Durgun, Sadir Durmaz, Ahmet Erbaş, Ayşe Sibel Ersoy, Mustafa Baki Ersoy, Mehmet Celal Fendoğlu, Cumali İnce, Semih Işıkver, Mustafa Kalaycı, Mevlüt Karakaya, Zuhal Karakoç, Lütfi Kaşıkçı, Vahit Kayrıcı, Filiz Kılıç, Konur Alp Koçak, Ertuğrul Gazi Konal, Musa Küçük, Tamer Osmanağaoğlu, İsmail Özdemir, Halil Öztürk, İbrahim Özyavuz, Ahmet Özyürek, Saffet Sancaklı, Naci Şanlıtürk, İbrahim Ethem Sedef, Mehmet Taytak, İlyas Topsakal, Levent Uysal, Muharrem Varlı, Edip Semih Yalçın, Yaşar Yıldırım, Feti Yıldız, Pelin Yılık, Ekrem Gökay Yüksel ve Fevzi Zırhlıoğlu.
CHP’de 29 kabul, 2 ret oyu
CHP’de oylamaya katılan milletvekillerinden 29’u kabul, 2’si ise ret yönünde oy kullandı. 14 CHP milletvekili Genel Kurul’daki oylamada yer almadı.
Kabul oyu kullananlar:
Cevdet Akay, Gamze Akkuş İlgezdi, İnan Akgün Alp, Engin Altay, Cem Avşar, Barış Bektaş, Kadri Enis Berberoğlu, Sururi Çorabatur, Deniz Demir, Semra Dinçer, Kadim Durmaz, Sevda Erdan Kılıç, Gürsel Erol, Ali Karaoba, Ali Fazıl Kasap, Yüksel Mansur Kılınç, Gülcan Kış, Rıfat Turuntay Nalbantoğlu, Faik Öztrak, Ali Öztunç, Hasan Öztürkmen, Mahir Polat, Oğuz Kaan Salıcı, Orhan Sarıbal, Müzeyyen Şevkin, Erdoğan Toprak, Rahmi Aşkın Türeli, Ediz Ün ve Hüseyin Yıldız.
Ret oyu kullananlar:
İlhan Kesici ve Jale Nur Süllü.
Oylamaya katılmayanlar:
Mustafa Adıgüzel, Türker Ateş, İlhami Özcan Aygun, Aysu Bankoğlu, Tahsin Becan, Gülizar Biçer Karaca, Vecdi Gündoğdu, Ömer Fethi Gürer, Mehmet Güzelsmansur, Selma Aliye Kavaf, Serkan Sarı, Ahmet Baran Yazgan, Nermin Yıldırım Kara ve Nurten Yontar.
İYİ Parti’den blok “hayır” oyu
Oylamadaki en net parti tutumlarından biri İYİ Parti cephesinde görüldü. Partinin oylamaya katılan 29 milletvekilinin tamamı teklife “hayır” dedi.
Ret oyu kullanan isimler:
Mehmet Akalın, Burak Akburak, Yüksel Arslan, Yavuz Aydın, Adnan Şefik Çirkin, Turhan Çömez, Burak Dalgın, Dursun Müsavat Dervişoğlu, Metin Ergun, Ahmet Eşref Fakıbaba, Mehmet Mustafa Gürban, Ömer Karakaş, Mehmet Satuk Buğra Kavuncu, Lütfullah Kayalar, Hüsmen Kırkpınar, Burhanettin Kocamaz, Hakan Şeref Olgun, Yasin Öztürk, Mustafa Cihan Paçacı, Uğur Poyraz, Şenol Sunat, Selcan Taşçı, Hasan Toktaş, Ayyüce Türkeş Taş, Lütfü Türkkan, Yüksel Selçuk Türkoğlu, Erhan Usta, Rıdvan Uz ve Turan Yaldır.
Yeni Yol Grubu’nda 16 kabul, 3 çekimser
Yeni Yol Grubu’nda 16 milletvekili kabul, 3 milletvekili ise çekimser oy kullandı. İdris Şahin oylamaya katılmadı.
Kabul oyu kullananlar:
Mehmet Atmaca, Birol Aydın, Mustafa Bilici, Necmettin Çalışkan, Mesut Doğan, Mehmet Emin Ekmen, Sadullah Ergin, Hasan Karal, Mehmet Karaman, Bülent Kaya, Ertuğrul Kaya, Mustafa Kaya, Şerafettin Kılıç, Sadullah Kısacık, Cemalettin Kani Torun ve Medeni Yılmaz.
Çekimser kalanlar:
Elif Esen, Selçuk Özdağ ve Sema Silkin Ün.
Diğer partiler ve bağımsızlarda oy dağılımı
Çerçeve Yasa oylamasında Meclis’te grubu bulunmayan siyasi partiler ile bağımsız milletvekillerinin tercihleri de sonuç üzerinde etkili oldu.
Bağımsız milletvekillerinden İsmail Akgül, Mustafa Demir, Ramazan Kaşlı, Hasan Basri Sönmez, Selim Temurci, Mustafa Yeneroğlu ve Ahmet Zenbilci kabul oyu verdi.
Bağımsız milletvekili Koray Aydın ret oyu kullanırken Adnan Beker ve Ümit Dikbayır oylamaya katılmadı.
HÜDA PAR milletvekilleri Şahzade Demir, Faruk Dinç, Serkan Ramanlı ve Zekeriya Yapıcıoğlu kabul yönünde oy kullandı.
Yeniden Refah Partisi milletvekilleri Mehmet Aşıla, Doğan Bekin, Muhammed Ali Fatih Erbakan ve Ali Yüksel ise çekimser kaldı.
Türkiye İşçi Partisi milletvekilleri Erkan Baş, Saliha Sera Kadıgil ve Ahmet Şık kabul oyu verdi.
Demokratik Bölgeler Partisi milletvekilleri Keskin Bayındır ve Çiğdem Kılıçgün Uçar da teklif için “evet” dedi.
Güncel açık kaynaklarda ayrıca EMEP’in 2 milletvekiliyle, DSP ve Saadet Partisi’nin ise birer milletvekiliyle kabul yönünde oy kullandığı; Demokrat Parti’den bir milletvekilinin ise ret oyu verdiği aktarılıyor.
Oylamada en dikkat çeken tablo ne oldu?
Genel Kurul’dan çıkan sonuç, Çerçeve Yasa’nın yalnızca iktidar partilerinin oylarıyla değil, farklı siyasi partilerden gelen desteklerle kabul edildiğini ortaya koydu.
AK Parti ve MHP’de oylamaya katılan milletvekillerinin tamamı kabul yönünde tercihte bulunurken DEM Parti de 55 milletvekiliyle teklifi destekledi. TİP, EMEP, HÜDA PAR, DBP, DSP ve Saadet Partisi’nden de kabul oyları geldi.
Buna karşılık İYİ Parti’nin oylamaya katılan bütün milletvekilleri ret oyu kullandı.
En parçalı tablo ise Yeni Parti’de ortaya çıktı. Parti grubunda 35 milletvekilinin kabul, 54 milletvekilinin ret oyu kullanması, teklifin parti içerisindeki farklı değerlendirmeleri de sandığa yansıttığını gösterdi. CHP’de ise 29 kabul, 2 ret ve 14 katılmayan milletvekili bulunması dikkat çekti.
31 milletvekili oylamaya katılmadı
Toplam 592 milletvekili üzerinden yapılan hesaplamada 31 milletvekili Genel Kurul’daki son oylamada yer almadı.
Katılmayanların parti dağılımı AK Parti’den 9, Yeni Parti’den 2, MHP’den 2, CHP’den 14, DEM Parti’den 1, Yeni Yol’dan 1 ve bağımsızlardan 2 milletvekili şeklinde gerçekleşti.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da oylamada yer almayan isimler arasında bulunurken, Genel Kurul birleşimini yöneten TBMM Başkanvekili Celal Adan da oy kullanmadı.
Çerçeve Yasa Meclis’ten geniş destekle geçti
Sonuç itibarıyla TBMM Genel Kurulu’nda gerçekleştirilen kritik oylamada 561 milletvekilinin 467’sinin kabul yönünde oy kullanmasıyla 12 maddelik “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” kabul edildi.
TBMM’nin resmi sitesinde teklifin daha önce Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş tarafından imzalandığı da duyurulmuştu. Düzenleme, kamuoyunda yürütülen “Terörsüz Türkiye” sürecinin yasal adımlarından biri olarak siyasi gündemin merkezinde yer aldı.
467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla sonuçlanan oylama yalnızca teklifin kabul edilmesi açısından değil, siyasi partilerin ve milletvekillerinin farklı tutumlarının ortaya çıkması bakımından da dikkat çekti.
Özellikle “Hangi milletvekili evet dedi?”, “Kim hayır oyu kullandı?”, “Çerçeve Yasa oylamasına kimler katılmadı?” soruları oylamanın ardından en çok merak edilen konular arasında yer aldı. Açıklanan isim listeleriyle birlikte Meclis’teki siyasi tablo da ayrıntılı şekilde ortaya çıkmış oldu.
