Türkiye’de milyonlarca araç sahibini ilgilendiren araç muayene sistemi kapsamlı biçimde yenileniyor. Yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programıyla kurulacak yeni altyapıda teknolojik denetim, işlem güvenliği ve vatandaş memnuniyeti ön planda tutulacak.
Yeni sistem 15 Ağustos 2027 tarihinde başlayacak ve araç muayene hizmetleri 20 yıl boyunca TURKA tarafından yürütülecek. Geçiş tarihine kadar örnek istasyonda kullanılacak cihazlar, yazılımlar ve çalışma yöntemleri gerçek araçlar üzerinde test edilecek.
Araçlar daha ayrıntılı incelenecek
Yeni nesil istasyonlarda yapay zekâ destekli görüntü işleme sistemleri, yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer ölçüm teknolojileri, gelişmiş sensörler ve robotik ekipmanlar kullanılacak. Bu sayede insan gözünün fark etmekte zorlandığı kusurların daha kolay belirlenmesi amaçlanıyor.
Yapay zekâ, muayeneyi yapan teknisyenin yerine geçmeyecek. Sistem; teknik personelin kararlarını ölçülebilir verilerle destekleyecek, hata ihtimalini azaltacak ve farklı şehirlerde aynı denetim standartlarının uygulanmasına katkı sağlayacak.
Araç muayenesinin yalnızca “geçti” veya “kaldı” sonucundan ibaret olmaması hedefleniyor. Yeni raporlarda aracın teknik durumu ve belirlenen kusurlar daha ayrıntılı biçimde araç sahibine sunulacak.
Türkiye genelinde 352 merkez kurulacak
Yatırım programı kapsamında 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene merkezi oluşturulacak. Yaklaşık 900 muayene hattının hizmet vermesi planlanırken motosikletler için özel merkezler de kurulacak.
Traktör ve benzeri tarım araçlarına yönelik mobil muayene hizmetleri sürdürülecek. Böylece kırsal bölgelerde yaşayan ve aracını sabit istasyona götürmekte zorlanan vatandaşların hizmete daha kolay ulaşması amaçlanıyor.
Muayene süreci canlı izlenebilecek
Araç sahipleri, bekleme salonlarında bulunan dijital ekranlar ve kamera sistemleri aracılığıyla muayenenin aşamalarını takip edebilecek. Sonuçlara e-Devlet üzerinden erişilebilecek ve tespit edilen kusurlar ayrıntılı raporlar üzerinden incelenebilecek.
Yeni dönemde kredi kartıyla gerçekleştirilen araç muayene ödemelerinden ayrıca komisyon alınmayacak. Teknolojik altyapı ve operasyon planlamasıyla bekleme sürelerinin azaltılması, işlemlerin daha hızlı tamamlanması ve bütün aşamaların kayıt altına alınması hedefleniyor.
İstasyonların enerji verimliliği ve düşük karbon salımı esas alınarak tasarlanması da planlanıyor. Toplanan veriler; sık karşılaşılan araç kusurlarının belirlenmesi, trafik güvenliğinin geliştirilmesi ve gelecekteki ulaşım politikalarının hazırlanması amacıyla değerlendirilecek.
